بررسی نقش یادگیری اجتماعی-عاطفی (SEL) در کاهش خشونت های کلامی و فیزیکی بین دانش آموزان و بهبود جو مدرسه: یک مطالعه مداخله ای

خشونت های کلامی و فیزیکی در محیط های آموزشی، چالشی جدی است که سلامت روان، امنیت و کیفیت یادگیری دانش آموزان را تهدید می کند. با وجود شواهد نظری درباره اثربخشی یادگیری اجتماعی-عاطفی(SEL)، نیاز به بررسی تجربی این مداخلات در بافت فرهنگی مدارس ایران احساس می شود. هدف از این مقاله، بررسی نقش برنامه مداخله ای SEL در کاهش خشونت های کلامی و فیزیکی و بهبود جو روانی-اجتماعی مدرسه بود. این مطالعه از نوع مروری-کتابخانه ای و با رویکرد تحلیل سیستماتیک شواهد موجود انجام شد. تحلیل داده ها نشان داد که اجرای برنامه های مداخله ای مبتنی بر SEL تاثیر معناداری بر کاهش سطوح خشونت کلامی (تمسخر، توهین) و فیزیکی (دعوا، هل دادن) در دانش آموزان دارد. مولفه «خودمدیریتی» بیشترین نقش را در کاهش خشونت فیزیکی و مهارت های «ارتباط موثر» و «همدلی» در کاهش خشونت کلامی ایفا کردند. همچنین، این مداخلات منجر به بهبود جو روانی-اجتماعی مدرسه از طریق افزایش احساس امنیت، حمایت معلم و عدالت ادراک شده شد. افزایش «حس تعلق به مدرسه» و کاهش انزوا از دیگر پیامدهای مثبت این برنامه بود. مکانیسم های میانجی اصلی این تغییرات، ارتقای مهارت های همدلی، تنظیم هیجان و حل تعارض سازنده بود که به دانش آموزان امکان داد به جای واکنش های تکانشی، از راهبردهای گفت وگویی و برد-برد استفاده کنند. یافته های این مطالعه تایید می کند که یادگیری اجتماعی-عاطفی به عنوان یک راهبرد پیشگیرانه و توسعه محور، نه تنها پرخاشگری را کاهش می دهد، بلکه زیرساخت های روانی-اجتماعی لازم برای ایجاد محیطی امن و پویا را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

یادگیری اجتماعی-عاطفی ، خشونت مدرسه ، جو مدرسه ، مداخله آموزشی ، مهارت های اجتماعی-عاطفی ، همدلی