تحلیل تصویرسازی در شعر نظامی گنجوی

تصویرسازی از بنیادین ترین ارکان زیبایی شناسی شعر فارسی به شمار می رود و نظامی گنجوی یکی از برجسته ترین شاعرانی است که این عنصر هنری را در اوج کمال به کار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی ساختار، انواع و کارکردهای تصویرسازی در خمسه نظامی انجام شده است و تلاش می کند تا لایه های گوناگون تخیل شاعرانه او را در حوزه های بصری، شنیداری، بویایی، لامسه ای و حرکتی مورد واکاوی قرار دهد. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر خوانش دقیق متن است و داده ها از طریق بررسی نمونه های منتخب از پنج منظومه شاعر گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که نظامی در به کارگیری آرایه های تصویری همچون تشبیه، استعاره، کنایه، تمثیل و نماد از توانمندی بی بدیلی برخوردار است و تصویرسازی های او نه تنها در خدمت زیبایی آفرینی، بلکه در خدمت ساخت روایت، انتقال اندیشه های عرفانی و تعلیم اخلاقی قرار دارند. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که تصویر در شعر نظامی از یک عنصر تزئینی فراتر رفته و به زبانی مستقل برای بیان معانی ژرف تبدیل شده است.

کلیدواژه ها:

تصویرسازی ، شعر فارسی ، نظامی گنجوی ، خمسه ، زیبایی شناسی ، تخیل شاعرانه