کاربست روش «کلاس معکوس» (Flipped Classroom) در نظام آموزشی ایران: فرصت ها، چالش ها و راهبردهای اجرایی

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربست روش کلاس معکوس در نظام آموزشی ایران و تبیین فرصت ها، چالش ها و راهبردهای اجرایی این رویکرد نوین انجام شده است. با توجه به معضلات ساختاری نظام آموزشی کشور نظیر حافظه محوری، انفعال دانش آموزان و کمبود تعامل موثر، این پژوهش در پی آن است که نشان دهد کلاس معکوس تا چه اندازه می تواند راهگشای این کاستی ها باشد و چه الزاماتی برای بومی سازی موفق آن در بافت فرهنگی، ساختاری و فناورانه ایران وجود دارد.روش: این پژوهش با رویکرد تحلیلی‑مروری و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و تحلیل یافته های پژوهش های پیشین در حوزه کلاس معکوس در ایران و جهان انجام شده است. داده ها از طریق بررسی نظام مند مقالات علمی، گزارش های پژوهشی و اسناد معتبر داخلی و خارجی گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفته است.یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد که کلاس معکوس در نظام آموزشی ایران با فرصت های چشمگیری همچون افزایش مشارکت فعال دانش آموزان، شخصی سازی یادگیری، تقویت خودتنظیمی، تعمیق تفکر انتقادی، افزایش انگیزه تحصیلی و بهینه سازی زمان همراه است. بااین حال، اجرای این روش با چالش های جدی از جمله کمبود زیرساخت های فناوری و شکاف دیجیتال، عدم آمادگی معلمان، افزایش حجم کار آنان، مقاومت فرهنگی و ساختار متمرکز آموزشی، نابرابری دسترسی، ضعف مدیریتی و کمبود محتوای بومی مواجه است.نتیجه گیری: بهره مندی از فرصت های کلاس معکوس و غلبه بر چالش های پیش رو، مستلزم اتخاذ راهبردهایی نظیر برنامه ریزی جامع ملی، توانمندسازی معلمان، تامین زیرساخت های فناورانه، تولید محتوای بومی، اجرای مرحله به مرحله، فرهنگ سازی برای والدین و ایجاد شبکه های همکاری معلمان است. موفقیت این رویکرد در گرو عزم ملی، همکاری نهادهای آموزشی و پذیرش فرهنگی این روش توسط معلمان، دانش آموزان و خانواده هاست.

کلیدواژه ها:

کلاس معکوس ، یادگیری ترکیبی ، نظام آموزشی ایران ، فرصت های آموزشی ، چالش های اجرایی ، راهبردهای