رویکردی بر بکارگیری اثربخشی ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری در رضایت جنسی زوجین

رضایت جنسی از مولفه های اساسی سلامت و پایداری روابط زوجین است، اما بسیاری از زوج ها به دلیل عوامل روان شناختی، شناختی و هیجانی با نارضایتی جنسی مواجه هستند. با وجود شواهد فراوان درباره اثربخشی ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری به صورت مجزا، رویکرد تلفیقی این دو مداخله بر رضایت جنسی زوجین کمتر به طور نظام مند بررسی شده است. هدف پژوهش حاضر، مروری بر اثربخشی کاربرد هم زمان ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری بر ابعاد مختلف رضایت جنسی زوجین و شناسایی مولفه های کلیدی موثر بود. این مطالعه به روش مرور روایتی و با جست وجوی نظام مند در پایگاه های Magiran، SID، PubMed، Scopus و Google Scholar طی سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ انجام شد. از میان ۱۲۷ مقاله، ۲۰ مقاله مرتبط با معیارهای ورود شامل مطالعات تجربی و نیمه تجربی با نمونه زوجین، استفاده از پروتکل های ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری، و سنجش رضایت جنسی با ابزار معتبر انتخاب و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که رویکرد تلفیقی ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری در مقایسه با هر یک از این روش ها به تنهایی، تاثیر بیشتری بر کاهش نشخوار فکری، اضطراب عملکرد جنسی، افزایش پذیرش هیجانی و بهبود ارتباط بین فردی زوجین دارد. همچنین، تمرین های ذهن آگاهی همراه با بازسازی شناختی الگوهای ناکارآمد جنسی، به افزایش معنادار رضایت جنسی در کوتاه مدت و میان مدت منجر شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که به کارگیری ترکیبی ذهن آگاهی و درمان شناختی رفتاری، مداخله ای موثر، عملی و مقرون به صرفه برای بهبود رضایت جنسی زوجین است، هرچند انجام مطالعات طولی با دوره پیگیری طولانی تر و تنوع فرهنگی بیشتر ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، درمان شناختی رفتاری ، رضایت جنسی ، زوجین ، مداخلات تلفیقی. ذهن آگاهی ، درمان شناختی رفتاری ، رضایت جنسی ، زوجین ، مداخلات تلفیقی