نقش سواد رسانه ای در ارتقای تفکر انتقادی و تصمیم گیری آگاهانه دانش آموزان در عصر هوش مصنوعی

گسترش فناوری های دیجیتال و سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی، فضای یادگیری و دسترسی دانش آموزان به اطلاعات را دگرگون کرده است. در چنین شرایطی، برخورداری از سواد رسانه ای و توانایی تحلیل، ارزیابی و اعتبارسنجی اطلاعات، به یکی از مهم ترین شایستگی های آموزشی قرن بیست ویکم تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سواد رسانه ای در تقویت تفکر انتقادی و بهبود تصمیم گیری آگاهانه دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی بوده و جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه است که از میان آنان ۳۲۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد سواد رسانه ای، تفکر انتقادی و تصمیم گیری گردآوری و با بهره گیری از روش های آماری مناسب تحلیل شدند. نتایج نشان داد میان سطح سواد رسانه ای و توانایی تحلیل انتقادی اطلاعات، تشخیص اخبار نادرست، قدرت استدلال و کیفیت تصمیم گیری دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین دانش آموزانی که از مهارت های بالاتری در ارزیابی محتوای رسانه ای برخوردار بودند، در برابر اطلاعات گمراه کننده و محتوای غیرمعتبر مقاومت بیشتری نشان دادند و از اعتمادبه نفس بیشتری در تصمیم گیری های تحصیلی و اجتماعی برخوردار بودند. یافته ها بر ضرورت گنجاندن آموزش سواد رسانه ای در برنامه های درسی، توانمندسازی معلمان و توسعه راهبردهای آموزشی مبتنی بر فناوری های نوین تاکید دارد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های آموزشی موثر در راستای پرورش شهروندانی آگاه، مسئولیت پذیر و توانمند در مواجهه با چالش های عصر هوش مصنوعی باشد.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، تفکر انتقادی ، تصمیم گیری آگاهانه ، هوش مصنوعی ، دانش آموزان