«از فرماندهی تا همراهی: بازتعریف نقش مدیر مدرسه در پرورش خودمهارگری کودکان»

هدف این پژوهش واکاوی پارادایم جدیدی در مدیریت آموزشی است که طی آن نقش مدیر مدرسه از جایگاه سنتی فرماندهی و کنترلگری به موقعیت همراهی و تسهیل گری در مسیر پرورش خودمهارگری کودکان تغییر می یابد. خودمهارگری به عنوان هسته مرکزی رشد اجتماعی-هیجانی دانش آموزان، نقشی بنیادین در موفقیت تحصیلی و سلامت روان آنان ایفا می کند. با این حال، پژوهش های پیشین نشان داده اند که ساختارهای اقتدارگرایانه مدیریت مدرسه، اغلب با ایجاد فضای ترس و وابستگی، فرآیند درونیسازی هنجارها را تضعیف کرده و برونگرایی رفتاری را جایگزین خودتنظیمی درونی می سازند. در این نوشتار، با بهره گیری از چارچوب نظریه خودتعیین گری دسی و رایان و نظریه یادگیری اجتماعی بندورا، نشان داده می شود که چگونه مدیریت مشارکتی، اعتمادساز و حمایت گرایانه مدیر، میتواند زمینه را برای شکل گیری انگیزه درونی و سپس خودمهارگری پایدار فراهم آورد. روش پژوهش حاضر از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و مرور نظام مند پیشینه است که با رویکرد تفسیری به بازتعریف کنش های مدیریتی می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که مدیرانی که سبک رهبری تحول آفرین و توزیع شده را اتخاذ می کنند، با ایجاد حس تعلق، امنیت روانی و حق انتخاب برای دانش آموزان، به طور غیرمستقیم ظرفیت خودمهارگری را در آنان افزایش می دهند. در مقابل، مدیرانی که بر اجرای صرف قوانین و اعمال تنبیه و پاداش بیرونی تمرکز دارند، نه تنها خودمهارگری را تضعیف میکنند، بلکه زمینه ساز رفتارهای مقابله ای و ناسازگارانه در کودکان می شوند. نتیجه کلیدی این پژوهش ارائه مدل مفهومی همراهی به جای فرماندهی است که در آن مدیر به عنوان الگویی رفتاری، شنونده فعال و طراح محیط های غنی از چالش های متناسب عمل میکند.

کلیدواژه ها:

خودمهارگری ، مدیر مدرسه ، رهبری آموزشی ، نظریه خودتعیین گری ، یادگیری اجتماعی ، مدیریت مشارکتی