بررسی نقش آموزش مهارت های تنظیم هیجان در کاهش رفتارهای پرخاشگرانه دانش آموزان

رشد رفتارهای پرخاشگرانه در میان دانش آموزان دوره متوسطه دوم، به یکی از مهم ترین دغدغه های نظام های آموزشی و متخصصان روان شناسی تربیتی تبدیل شده است. تغییرات زیستی و هیجانی دوران نوجوانی، فشارهای تحصیلی، تعاملات پیچیده اجتماعی، استفاده گسترده از رسانه های دیجیتال و شبکه های اجتماعی و افزایش تنش های روانی، زمینه بروز واکنش های هیجانی شدید و رفتارهای پرخاشگرانه را در بسیاری از دانش آموزان فراهم کرده است. در چنین شرایطی، آموزش مهارت های تنظیم هیجان به عنوان یکی از موثرترین رویکردهای پیشگیرانه، می تواند نقش مهمی در ارتقای سلامت روان، بهبود روابط بین فردی و کاهش رفتارهای پرخاشگرانه ایفا کند.پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش مهارت های تنظیم هیجان در کاهش رفتارهای پرخاشگرانه دانش آموزان متوسطه دوم و تبیین جایگاه دبیران در طراحی و اجرای مداخلات آموزشی مرتبط انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد کیفی است. داده های پژوهش از طریق مطالعه کتابخانه ای، مرور نظام مند منابع علمی، تحلیل پژوهش های داخلی و خارجی و بررسی نظریه های روان شناسی رشد، یادگیری اجتماعی، تنظیم هیجان و آموزش اجتماعی هیجانی گردآوری و تحلیل شده اند.یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزش مهارت هایی نظیر شناسایی و نام گذاری هیجان ها، بازنگری شناختی، کنترل تکانه، ذهن آگاهی، حل مسئله، همدلی، ارتباط موثر و مدیریت تعارض، به طور معناداری موجب کاهش پرخاشگری کلامی، پرخاشگری فیزیکی، رفتارهای تکانشی و تعارض های بین فردی در میان دانش آموزان می شود. همچنین نتایج بیانگر آن است که دبیران، به دلیل ارتباط مستمر با دانش آموزان، می توانند با تلفیق آموزش مهارت های تنظیم هیجان در فرآیند تدریس، ایجاد فضای روانی امن، ارائه بازخوردهای حمایتی و الگوسازی رفتاری، نقش موثری در پیشگیری از رفتارهای پرخاشگرانه و تقویت سازگاری اجتماعی نوجوانان داشته باشند.

کلیدواژه ها:

تنظیم هیجان ، رفتارهای پرخاشگرانه ، سلامت روان ، روان شناسی تربیتی ، آموزش هیجانی ، مهارت های زندگی ، پیشگیری از آسیب های رفتاری