نقش بنیادین رسانه ها در فرآیند تعلیم و تربیت و شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان

پرسش از نقش رسانه ها در فرآیند تربیت و شکل گیری هویت، یکی از بنیادی ترین پرسش های علوم انسانی و اجتماعی در دهه های اخیر بوده است. این پرسش زمانی اهمیتی مضاعف می یابد که بدانیم نوجوانان امروز نه فقط مصرف کنندگان منفعل رسانه، بلکه تولیدکنندگان فعال محتوا و شرکت کنندگانی پویا در فرهنگ مشارکتی عصر دیجیتال هستند . آن ها از طریق فعالیت های مصرف و تولید محتوا و هم سازی روابط، به دگرگونی خود در بستر تعاملات هم سالان در پلتفرم های دیجیتال دست می زنند .این مقاله با رویکردی جامع به بررسی رابطه دیالکتیکی میان رسانه و هویت می پردازد و نشان می دهد که چگونه کنشگران جوان در بستر رسانه های نوین، هم زمان هم "هویت یافته" می شوند و هم "هویت بخش" خود عمل می کنند. با مرور پژوهش های معتبر بین المللی و تحلیل رویکردهای نظری، چهارچوبی مفهومی برای درک نقش رسانه در تربیت و هویت یابی ارائه می دهیم. یافته ها نشان می دهد که رسانه ها نه ابزارهایی خنثی، بلکه بسترهایی قدرتمند برای بازتولید یا به چالش کشیدن گفتمان های مسلط، شکل دهی به هویت های جنسیتی، قومی و ملی، و میدان های نبرد برای عاملیت و مقاومت هستند. رویکردهای نوین سواد رسانه ای انتقادی، با تاکید بر تولید خلاق محتوا و بازاندیشی در فرآیندهای هویت سازی، راهگشای تربیتی آگاهانه و توانمندساز در عصر رسانه های دیجیتال است.