اهمیت مهارت گوش دادن در ارتباط معلم و دانش آموز در کلاس درس

مهارت گوش دادن به عنوان یکی از بنیادی ترین و در عین حال مغفول مانده ترین مولفه های ارتباط موثر در کلاس درس، نقشی تعیین کننده در کیفیت تعاملات معلم و دانش آموز و پیامدهای یادگیری ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اهمیت مهارت گوش دادن در ارتباط معلم و دانش آموز در کلاس درس انجام شده است. گوش دادن فرایندی فعال برای دریافت، معناسازی از و پاسخ به پیام های گفتاری یا غیرگفتاری است که برای تدریس و یادگیری ضروری می باشد (Hattie & Sharratt, ۲۰۲۵). علیرغم اینکه گوش دادن یکی از پرکاربردترین مهارت ها در طول هر روز مدرسه است، کمترین زمان آموزشی به آن اختصاص یافته است (Imhof, ۲۰۲۵). یافته های مرور نظام مند ادبیات پژوهشی نشان می دهد که گوش دادن موثر معلمان با طیف گسترده ای از پیامدهای مثبت از جمله افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان، بهبود پیشرفت تحصیلی، تقویت اعتماد و روابط مثبت معلم-دانش آموز، کاهش اضطراب و ارتقای به زیستی روان شناختی ارتباط دارد. بر اساس نظریه خودتعیین گری (Deci & Ryan, ۲۰۰۰)، معلمان حامی خودمختاری با گوش دادن فعال، تصدیق دیدگاه ها و هیجانات دانش آموزان، ارائه توضیحات معنادار و فراهم آوری فرصت هایی برای انتخاب و ابتکار، انگیزه یادگیرندگان را افزایش می دهند (Reeve & Jang, ۲۰۰۶). پژوهش های دانش آموز-محور نیز نشان داده است که دانش آموزان معلمان را به عنوان شنوندگان خوب درک می کنند زمانی که آن ها عناصر گوش دادن فعال کلامی و غیرکلامی را تجسم می بخشند (Gilson & Sauder, ۲۰۲۱). این مقاله با ارائه چارچوبی جامع از ابعاد مختلف گوش دادن موثر و تاثیرات آن بر ارتباط معلم-دانش آموز، به دنبال ترسیم مسیری روشن برای تقویت این مهارت حیاتی در محیط کلاس درس است.

کلیدواژه ها:

گوش دادن فعال ، ارتباط معلم-دانش آموز ، مشارکت دانش آموزان