طراحی الگوی آموزش مهارتهای تفکر نقادانه برای ارتقای توانایی حل مسئله در دانشآموزان دوره دوم ابتدایی

نظام آموزشی امروز، افزون بر انتقال دانش، وظیفه پرورش مهارتهای شناختی و فراشناختی دانشآموزان را نیز بر عهده دارد. در این میان، تفکر نقادانه و توانایی حل مسئله از مهمترین مهارتهایی هستند که در یادگیری معنادار، تصمیمگیری آگاهانه و مواجهه موثر با مسائل نقش اساسی دارند. هدف پژوهش حاضر، طراحی الگویی آموزشی برای تقویت مهارتهای تفکر نقادانه با هدف ارتقای توانایی حل مسئله در دانشآموزان دوره دوم ابتدایی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر طراحی الگو است. دادههای پژوهش از طریق بررسی منابع علمی، مبانی نظری و پژوهشهای پیشین مرتبط با تفکر نقادانه، حل مسئله و آموزش ابتدایی گردآوری و تحلیل شدهاند. بر اساس یافتههای حاصل از تحلیل نظری، الگوی پیشنهادی شامل شش مولفه اصلی پرسشگری هدفمند، تحلیل موقعیت، بررسی شواهد، مقایسه راهحلها، تصمیمگیری منطقی و بازاندیشی است. این مولفهها در قالب فرایندی آموزشی تنظیم شدهاند که قابلیت استفاده در کلاسهای درس دوره دوم ابتدایی را دارد. نتایج نشان میدهد که آموزش ساختارمند مهارتهای تفکر نقادانه میتواند زمینه ارتقای توانایی حل مسئله، مشارکت فعال در یادگیری و تقویت استدلال دانشآموزان را فراهم سازد. این الگو میتواند برای معلمان، برنامهریزان درسی و پژوهشگران حوزه آموزش ابتدایی بهعنوان چارچوبی کاربردی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تفکر نقادانه ، حل مسئله ، دوره دوم ابتدایی ، الگوی آموزشی ، آموزش ابتدایی