بررسی رابطه بین امنیت روانی مدرسه با عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

دوره ابتدایی به عنوان نخستین مرحله رسمی آموزش و پرورش، نقشی محوری در شکل گیری شخصیت، سلامت روان و موفقیت های تحصیلی آتی دانش آموزان ایفا می کند. در این میان، امنیت روانی مدرسه به عنوان یکی از عوامل بنیادین و اثرگذار بر فرایند یادگیری، همواره مورد توجه پژوهشگران حوزه های روان شناسی تربیتی و علوم تربیتی قرار گرفته است. با وجود این، در نظام آموزشی ایران، به ویژه در دوره ابتدایی، مطالعات نظام مند و جامع اندکی به بررسی رابطه میان این دو متغیر اختصاص یافته است. هدف مقاله حاضر، بررسی جامع رابطه بین امنیت روانی مدرسه و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی و تحلیل عوامل موثر بر این رابطه است. روش تحقیق مروری و کتابخانه ای است یافته های مقاله نشان داد که امنیت روانی مدرسه شامل ابعاد عاطفی، اجتماعی و شناختی، با عملکرد تحصیلی دانش آموزان رابطه ای معنادار و مثبت دارد. در این میان، کیفیت روابط معلم-دانش آموز، امنیت عاطفی کلاس، رهایی از قلدری و خشونت، جو مثبت کلاسی و احساس تعلق به مدرسه از مهم ترین مولفه های اثرگذار شناسایی شدند. همچنین، عوامل تعدیل گر فردی نظیر جنسیت، سن و هوش هیجانی، عوامل خانوادگی نظیر سبک فرزندپروری و حمایت عاطفی والدین، و عوامل محیطی نظیر نوع مدرسه و امکانات آموزشی بر شدت و جهت این رابطه تاثیر می گذارند. در نتیجه می توان گفت که ارتقای امنیت روانی در مدارس ابتدایی یک ضرورت تربیتی و راهبردی کلیدی برای بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان به شمار می رود و تحقق این مهم نیازمند همکاری هماهنگ معلمان، مدیران، والدین و سیاست گذاران آموزشی است.

کلیدواژه ها:

امنیت روانی ، عملکرد تحصیلی ، دوره ابتدایی ، مدرسه ، دانش آموزان ، جو کلاسی ، روابط معلم و دانش آموز