تحلیل عوامل موثر بر یادگیری عمیق هنرجویان در محیط های آموزشی هوشمند

تحول دیجیتال در نظام های آموزشی و گسترش محیط های آموزشی هوشمند، رویکردهای سنتی یاددهی–یادگیری را به سمت الگوهای یادگیری فعال، شخصی سازی شده و داده محور سوق داده است. با این حال، صرف به کارگیری فناوری های هوشمند، تضمین کننده تحقق یادگیری عمیق نیست و کیفیت یادگیری هنرجویان بیش از هر چیز به تعامل میان عوامل فناورانه، آموزشی، روان شناختی، سازمانی و فردی وابسته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل عوامل موثر بر یادگیری عمیق هنرجویان در محیط های آموزشی هوشمند و ارائه یک چارچوب مفهومی جامع انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی–تحلیلی با رویکرد مرور نظام مند مطالعات بین المللی و تحلیل مفهومی است. جامعه پژوهش شامل مطالعات منتشرشده در پایگاه های معتبر علمی بین المللی و داخلی در فاصله سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ است که به موضوع یادگیری عمیق، آموزش هوشمند، هوش مصنوعی آموزشی، یادگیری تطبیقی و آموزش های مهارتی پرداخته اند. نتایج تحلیل نشان می دهد که یادگیری عمیق هنرجویان تحت تاثیر پنج دسته عامل اصلی قرار دارد: (۱) عوامل فناورانه شامل کیفیت زیرساخت های هوشمند، سامانه های مدیریت یادگیری، هوش مصنوعی، تحلیل داده های آموزشی و واقعیت افزوده و مجازی؛ (۲) عوامل آموزشی شامل روش های تدریس فعال، یادگیری مبتنی بر پروژه، یادگیری مشارکتی، ارزشیابی تکوینی و بازخورد هوشمند؛ (۳) عوامل فردی شامل انگیزش، خودتنظیمی، سواد دیجیتال، تفکر انتقادی، خودکارآمدی و انعطاف پذیری شناختی؛ (۴) عوامل اجتماعی و تعاملی شامل تعامل موثر معلم و هنرجو، یادگیری همیارانه، فرهنگ یادگیری و سرمایه اجتماعی کلاس؛ و (۵) عوامل مدیریتی و سازمانی شامل رهبری آموزشی، حمایت سازمانی، سیاست های تحول دیجیتال و توانمندسازی معلمان. یافته ها همچنین نشان می دهد که نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی مسیر یادگیری، پیش بینی افت تحصیلی و ارائه بازخوردهای لحظه ای می تواند به طور معناداری کیفیت یادگیری عمیق را ارتقا دهد، مشروط بر آنکه با طراحی آموزشی مناسب و توانمندی حرفه ای معلمان همراه باشد.در نهایت، پژوهش حاضر مدلی مفهومی از روابط میان عوامل موثر بر یادگیری عمیق ارائه می دهد که می تواند مبنای پژوهش های تجربی آینده و طراحی سیاست های آموزشی در هنرستان ها و مدارس هوشمند قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

یادگیری عمیق ، محیط آموزشی هوشمند ، هنرستان ، هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی شده ، فناوری های آموزشی ، آموزش مهارتی ، تحول دیجیتال.