طراحی سامانه تصمیم یار مبتنی بر هوش مصنوعی برای مدیریت عادلانه منابع آموزشی مدارس

هدف از انجام این مقاله مروری، بررسی و تبیین چارچوب های نظری و عملیاتی برای طراحی یک سامانه تصمیم یار مبتنی بر فناوری های نوین پردازشی به منظور مدیریت عادلانه منابع آموزشی در سطح مدارس است. در نظام های آموزشی سنتی، تخصیص منابع انسانی، مالی و زیرساختی غالبا بر اساس الگوهای ایستا، چانه زنی های اداری و یا داده های ناقص انجام می پذیرد که این امر به بازتولید نابرابری های ساختاری و تعمیق محرومیت در مناطق حاشیه ای منجر می گردد. با پیشرفت های چشمگیر در حوزه الگوریتم های یادگیری ماشین و تحلیل کلان داده ها، فرصتی بی نظیر برای گذار از مدیریت شهودی به حکمرانی داده محور فراهم آمده است. سامانه های تصمیم یار هوشمند با توانایی جمع آوری، پردازش و تحلیل همزمان هزاران متغیر مرتبط با نیازهای دانش آموزان، شرایط محیطی مدارس و وضعیت کادر آموزشی، قادرند الگوهای پنهان نابرابری را کشف کرده و سناریوهای بهینه ای را برای توزیع عادلانه امکانات پیشنهاد دهند. این پژوهش از طریق بررسی نظام مند اسناد و متون معتبر علمی، به دنبال ارائه یک الگوی مفهومی برای توسعه چنین سامانه هایی است. نتایج این بررسی نشان می دهد که استقرار سامانه های تصمیم ساز، نه تنها به افزایش شفافیت و بهره وری در مصرف بودجه های آموزشی کمک شایانی می کند، بلکه با هدایت هوشمندانه منابع به سمت گلوگاه های محرومیت، زمینه ساز تحقق عدالت پرورشی خواهد شد. با این وجود، موفقیت این سیستم ها نیازمند توجه جدی به ملاحظات اخلاقی، رفع سوگیری های پنهان در داده ها و حفظ عاملیت انسانی در تصمیم گیری های نهایی است تا از تقلیل مدیریت آموزشی به فرآیندهای صرفا مکانیکی جلوگیری شود. توسعه این رویکرد گامی استوار در جهت پایداری نظام تعلیم و تربیت محسوب می گردد.

کلیدواژه ها:

حکیمه بهرامی ، فریبا زرافشان ، حمیدرضا پورنوشادی