بررسی تاثیر بازی های رایانه ای آموزشی بر انگیزش و مشارکت تحصیلی دانش آموزان

تحولات شتابان در عرصه فناوری های دیجیتال و تغییر الگوهای رفتاری نسل جدید دانش آموزان، نظام های آموزشی را با ضرورت تجدیدنظر در روش های سنتی تدریس مواجه کرده است. روش های کلام محور و منفعل در کلاس های درس، غالبا با افت انگیزش تحصیلی و کاهش مشارکت فعال دانش آموزان همراه هستند. در این میان، بازی های رایانه ای آموزشی به عنوان یکی از پیشرفته ترین و کارآمدترین ابزارهای یادگیری تعاملی، ظرفیت بالایی در برانگیختن اشتیاق درونی و ارتقای سطح درگیری ذهنی یادگیرندگان نشان داده اند. هدف پژوهش حاضر، بررسی جامع تاثیر بازی های رایانه ای آموزشی بر انگیزش تحصیلی (درونی و بیرونی) و ابعاد گوناگون مشارکت تحصیلی (شناختی، رفتاری و عاطفی) دانش آموزان است. این تحقیق با رویکرد توصیفی-تحلیلی و به روش مروری-کتابخانه ای بر پایه تحلیل اسنادی منابع علمی معتبر انجام گردیده است. یافته های حاصل از بررسی متون پژوهشی نشان می دهد که بازی های رایانه ای آموزشی از طریق ارائه چالش های منطبق با مهارت، بازخورد آنی، سیستم های پاداش دهی، داستان پردازی جذاب و ایجاد تجربه غرقه گی، به طور معناداری انگیزش درونی دانش آموزان را تقویت می کنند. همچنین، به کارگیری این بازی ها موجب افزایش چشمگیر مشارکت رفتاری (تلاش و پایداری در انجام تکالیف)، مشارکت شناختی (به کارگیری راهبردهای یادگیری عمیق و کارکردهای اجرایی) و مشارکت عاطفی (احساس تعلق و لذت از یادگیری) می شود. علاوه بر این، بازی های رایانه ای آموزشی در بهبود پیشرفت تحصیلی در دروس پایه نظیر ریاضیات و خواندن، و نیز در ایجاد بستر آموزشی عادلانه برای دانش آموزان با نیازهای ویژه (مانند مبتلایان به بیش فعالی، اتیسم و اختلالات یادگیری) نقشی کلیدی ایفا می نمایند. در نتیجه، یکپارچه سازی هدفمند بازی های رایانه ای در برنامه های درسی می تواند کیفیت یادگیری را در مدارس ارتقا بخشد.

کلیدواژه ها:

بازی های رایانه ای آموزشی ، انگیزش تحصیلی ، مشارکت تحصیلی ، یادگیری تعاملی ، کارکردهای شناختی.