شخصیت شناسی مسیح: بررسی تطبیقی نقش های داوودی، هارونی و نبوی در طومارهای بحرالمیت و اناجیل چهارگانه

این پژوهش شخصیت شناسی تطبیقی سه نقش مسیحایی - داوودی (بعد پادشاهی)، هارونی (بعد کاهنی) و نبوی - در طومارهای بحرالمیت و اناجیل چهارگانه را بررسی می کند. هدف مطالعه روشن سازی گونه های متفاوت انتظارات مسیحایی و چگونگی ترکیب، تفکیک یا بازتفسیر این نقش ها در دو بستر متنی متفاوت است. پژوهش بر پایه تحلیل تطبیقی و متن محور ۱۷ نسخه منتخب از طومارها و اناجیل چهارگانه انجام شد و از ترکیب تحلیل ساختاری متن و بررسی روایی، برای تحلیل آن استفاده شد؛ یعنی هر نقش بر اساس آنچه متن صریحا می گوید، نمادها و واژگان مرتبط، و کارکردهای اجتماعی و دینی آن با نمونه های متن های مقابل مقایسه شد. یافته ها به طور خلاصه نشان می دهد: (۱) طومارهای بحرالمیت گرایش به تفکیک نقش ها و تاکید بر ساختارهای انتظاری جمعی دارند؛ به ویژه تاکیدی جالب توجه بر مولفه های داوودی و هارونی مشاهده می شود. (۲) اناجیل چهارگانه به واسطه ساختار روایی و مسیح شناختی، گرایش به یکپارچه سازی یا بازتعریف هم پوشان این نقش ها دارند. در نتیجه، برخی از عناصر کاهنی یا نبوی در بافت مسیحامحور نقل روایت ها، به گونه ای نو بازتعبیر می شوند. (۳) همبستگی ها و تفاوت های بین دو مجموعه نشان دهنده روندهایی آمیخته از اقتباس، مخالفت و بازتولید تئولوژیک است که پیوندهای تاریخی و اجتماعی میان جوامع قمران و کلیسای اولیه را نمایان می کند. نوآوری این مقاله در سه سطح است: ارائه چارچوب تحلیلی مشخص برای گونه شناسی نقش های مسیحایی؛ پی جویی روندهای انتقال متنی میان طومارها و اناجیل با اتکا به شاخص های ساختاری-روایی؛ و تبارشناسی پیامدهای تئولوژیک و اجتماعی این بازنمایی ها در فهم شکل گیری مسیحا در سنگ بنای مسیحیت آغازین. این نتایج برای پژوهش های آتی در مطالعات مسیحایی و تاریخ اندیشه دینی مبنای روش شناختی و مفهومی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

مسیح ، شخصیت شناسی مسیح ، یهودیت ، مسیحیت ، اناجیل ، طومارهای بحرالمیت