آزادی یکی از اساسی ترین حقوق و نیازهای انسان است که هم اسلام و هم مکاتب غربی به آن بها داده و در صدر نیازهای بشری واقع شده است؛ لکن
اندیشه اسلامی و غربی نگاه یکسانی به این مقوله ندارند و
اصل آزادی دارای کاربست تربیتی متفاوتی به لحاظ تعریف، ماهیت، اهداف و ابعاد در این دو تفکر است. هدف از این پژوهش، بررسی تطبیقی کاربست تربیتی
اصل آزادی در ساحات اساسی
پیشرفت اسلامی و
توسعه مدرن است. این تحقیق که به روش تحلیلی - تطبیقی و با کمک داده های کتابخانه ای انجام پذیرفته، نشان داد که کاربست آزادی در
پیشرفت اسلامی عبارت است از ارزشمندی انسان و امکان
تربیت و رشد و تعالی او. به علاوه این اصل انسان شناختی، مسئولیت اخلاقی و مدنی انسان در اجتماع را نیز اثبات می نماید. در حالی که آزادی لیبرالیستی سبب بی ارزش شدن مفهوم انسانیت و عدم فرض کرامت انسانی در مدرنیسم شده و مفهوم معنویت به عنوان مهم ترین ساحت منشی و اخلاقی را تغییر داده و در ساحت کنش و رفتار نیز سبب آزاد بودن اقتصاد از هرگونه قید اخلاقی و انسانی گردیده است. با مقایسه تطبیقی کاربست تربیتی
اصل آزادی در ساحات متعدد
پیشرفت اسلامی و توسعه مدرن، این نتیجه استنباط می شود که دنیای مدرن نتوانسته سعادت توامان دنیا و آخرت را برای انسان ها به همراه آورد، در حالی که نظریه
پیشرفت اسلامی که برآمده از مبانی دینی و اصول نظری اسلام است در راستای
تربیت و تعالی بشر و تحقق حیات طیبه و تامین زندگی سعادتمندانه و گوارای دنیا و آخرت برای بشر است.