مقایسه تطبیقی ادراک حسی از منظر مرلوپونتی و ملاصدرا (بدن زیسته و مراتب علم)

این پژوهش به مقایسه و تحلیل تطبیقی دیدگاه های موریس مرلوپونتی، فیلسوف پدیدارشناس فرانسوی، و صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (ملاصدرا)، بنیان گذار حکمت متعالیه، درباره ادراک حسی می پردازد. هر دو فیلسوف، با عبور از دوگانگی های سنتی ذهن و عین و تاکید بر نقش محوری بدن/نفس در فهم ادراک حسی، نقطه اشتراک مهمی دارند. با این حال، این پژوهش استدلال می کند که چارچوب های فلسفی بنیادین آنها - پدیدارشناسی وجودی متمرکز بر بدن زیسته و جهان زیست پیشاتاملی در مرلوپونتی، و حکمت متعالیه با تاکید بر وحدت تشکیکی وجود، مراتب نفس و غایت استعلایی علم در ملاصدرا - منجر به تفاوت های عمیقی در تبیین ماهیت، منشا و غایت ادراک حسی می شود. مرلوپونتی ادراک را نحوه بنیادین بودن - در - جهان و مواجهه بی واسطه بدن زیسته با جهان محسوس می داند، حال آنکه ملاصدرا ادراک حسی را پایین ترین مرتبه از سیر استکمالی نفس به سوی عوالم مجرد و در نهایت، شهود حقایق عقلی به واسطه ارتباط با عقل فعال تلقی می کند. این مقاله ضمن برجسته سازی این تفاوت ها و اشتراکات، به غنای گفت وگوی میان فرهنگی در فلسفه کمک می کند.

کلیدواژه ها:

ادراک حسی ، مرلوپونتی ، ملاصدرا ، بدن زیسته ، وحدت نفس و قوا ، انشاء نفس