شناسایی مناطق مستعد توسعه فیزیکی در پهنه شهری و پیراشهری دیواندره با به کارگیری سند ژئومورفولوژیکی و مدل های تلفیقی

این پژوهش با هدف شناسایی مناطق مستعد توسعه فیزیکی شهر دیواندره بر پایه تدوین سند ژئومورفولوژیکی و تحلیل مخاطرات طبیعی انجام شده است. تنوع فرم ها و فرایندهای ژئومورفیک و شرایط توپوگرافیک منطقه، در کنار ایجاد ظرفیت های توسعه، محدودیت ها و تنگناهایی را نیز برای گسترش کالبدی شهر به همراه دارد. ازاین رو، در گام نخست سند ژئومورفولوژیکی پهنه شهری با تمرکز بر فرم ها، فرایندها و مخاطرات غالب تهیه شد و سپس با رویکردی تلفیقی، مناطق مناسب توسعه در مقیاس شهری و پیراشهری شناسایی گردید. داده های مورداستفاده شامل تصاویر ماهواره ای، مدل رقومی ارتفاعی ۵/۱۲ متری ALOS PALSAR و نقشه زمین شناسی ۱:۱۰۰۰۰۰ بود و تحلیل ها با بهره گیری از نرم افزارهای  ArcGIS, TerrSetو Super Decisions و مدل های گامای فازی و WLC انجام شد. نتایج سند ژئومورفولوژیکی نشان داد فرم تپه ماهوری با شیب کم که حدود ۲/۴۷ درصد (معادل ۲/۳۹ کیلومترمربع) از محدوده مطالعاتی را دربر می گیرد، به دلیل کمترین میزان فرایندهای فعال و مخاطرات، مناسب ترین بستر توسعه شهری است و عمدتا در بخش های شمالی و شمال شرقی قرار دارد. همچنین بر اساس مدل های گامای فازی و WLC به ترتیب حدود ۲/۲۵ و ۷/۲۸ درصد (به معادل ۱/۹ و ۲/۱۰ کیلومترمربع) از این فرم دارای پتانسیل بالای توسعه است که از نظر مکانی با نتایج سند ژئومورفولوژیکی همخوانی دارد. در مجموع، یافته ها بیانگر کارآمدی اسناد ژئومورفولوژیکی و مخاطراتی در برنامه ریزی و ارتقای تاب آوری شهری و قابلیت استفاده از نتایج به عنوان پایگاه داده مدیریتی برای توسعه آتی شهر است.

کلیدواژه ها:

سند ژئومورفولوژیکی ، توسعه فیزیکی شهری ، مخاطرات ، شهر دیواندره