توزیع نشانگرهای گفتمانی در متون ادبی، اقتصادی و سیاسی

نشانگرهای گفتمان، واژه ها یا عباراتی هستند عمدتا فاقد معنای گزاره ای که تقریبا مستقل از ساختار نحوی و بدون ایجاد تغییر در معنای گزاره ای جمله عمل می کنند. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب نظری فریزر (۱۹۹۹، ۲۰۰۶، و ۲۰۰۹) به بررسی نظاممند نشانگرهای گفتمان در سه حوزه سیاسی، اقتصادی و ادبی فارسی پرداخته است. بدین منظور نشانگرهای به کار رفته درسه گفتمان ادبی، سیاسی و اقتصادی بررسی گردیدو پس از مقایسه، نوع و بسامد هر یک از این نشانگرهای گفتمان مشخص شد. یافته های پژوهش نشان داد که در هر سه حوزه، نشانگرهای گفتمان پیونددهنده به میزان متفاوتی استفاده شده است. چهار نوع نشانگر گفتمان تقابلی، تفصیلی، استنتاجی و زمانی بکار رفته است. همچنین مشخص شد که میزان به کارگیری نشانگرهای تقابلی (۲۴۸) و تفصیلی (۲۱۸) در پیکره سیاسی بیشتر از پیکره های اقتصادی و ادبی است. بیشترین بسامد کاربرد نشانگرهای استنتاجی (۱۱۶) نیز در پیکره اقتصادی بوده است. در پیکره ادبی نشانگرهای زمانی بیشترین بسامد کاربرد (۱۸۴) را در مقایسه با پیکره های اقتصادی و سیاسی داشته اند. افزون بر آن، یافته های پژوهش مشخص کرد، در کل پیکره مورد بررسی (با۹۳۴۳۱ واژه)،، ۱۹۶۵ واژه معادل ۱۰/۲ درصد را نشانگرهای مرتبط کننده پیام تشکیل داده اند. این الگوی استفاده متفاوت از نشانگرها بیانگر آن است که نوع و هدف گفتمان تاثیر مستقیمی بر انتخاب و بسامد نشانگرهای گفتمان دارد. یافته ها همچنین موید این نکته است که در زبان فارسی، به ویژه در متون سیاسی، ایجاد تقابل میان اطلاعات، راهبرد غالب برای حفظ انسجام متن محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

نشانگر گفتمان ، گفتمان سیاسی ، گفتمان اقتصادی ، گفتمان ادبی ، زبان فارسی