بازاندیشی مدیریت از منظر معماری وضعیت: گامی به سوی نظریه ای وضعیت محور در علوم سازمانی

این پژوهش با هدف به چالش کشیدن پارادایم های سنتی و فردمحور در علوم سازمانی، چارچوب نظری نوین «معماری وضعیت» را ارائه و تبیین می کند. استدلال محوری این است که تکیه ی صرف بر ویژگی های ثابت افراد برای توضیح نوسانات عملکرد و رفتار کارکنان کافی نیست و ادبیات نظری نیازمند تمرکز بر «تعامل پویا میان فرد و وضعیت» است. این مطالعه که با رویکردی مفهومی-مروری انجام شده، ضمن مرور سیستماتیک انواع مدل های وضعیت شناسی و طبقه بندی ابعاد وضعیتی (شامل تهدید، استرس، وظایف، پردازش، سرگرمی و روزمرگی)، نقش مدیر را به عنوان «معمار وضعیت» بازتعریف می کند. یافته ی اصلی پژوهش، معرفی «مدل چهار مرحله ای معماری وضعیت» (شامل پایه گذاری، درگیری شناختی، مدیریت بحران، و بازیابی) است؛ این مدل به مدیران چارچوبی عملیاتی ارائه می دهد تا به جای واکنشی عمل کردن، به شیوه ای فعالانه و هوشمندانه محیط های کاری را شکل دهند و با مداخله در مولفه های سازنده ی وضعیت، ادراک کارکنان را هدایت کرده و زمینه را برای رسیدن به حالت های بهینه عملکردی نظیر «غرقگی» فراهم آورند. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که این گذار پارادایمی، کارکردهای مدیریت، به ویژه مدیریت منابع انسانی را از «گزینش بهترین فرد» به «ایجاد تناسب بهینه میان فرد و وضعیت» سوق می دهد و نظریه ای واقع گراتر با قدرت تبیین بالاتر برای تحلیل پدیده های سازمانی ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

معماری وضعیت ، رفتار سازمانی ، تعامل فرد و وضعیت ، مدیریت منابع انسانی