جغرافیای تولید و پراکنش ترجمه های شیعی دوره صفویه

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 73

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JHRU-17-3_002

تاریخ نمایه سازی: 7 مرداد 1405

چکیده مقاله:

مطالعات اندکی درباره «ترجمه» و به ویژه بازه زمانی و جغرافیای مکانی آن در دوره صفویه صورت گرفته است. در این دوره، مترجمان با هدف گسترش و ترویج اندیشه های شیعی، به ترجمه متون منتخب پرداختند. ظهور صفویان در تاریخ ایران، تحولی نوین در تولید آثار فکری ایجاد کرد و نویسندگان و اهل قلم در مناطق تحت حاکمیت صفویان، ازطریق ترجمه با این جریان همراه شدند. تا پیش از این دوره، منابع محدود شیعی که بیشتر به زبان عربی بودند، پاسخگوی نیازهای روزافزون فارسی زبانان، به ویژه از قرن هفتم هجری به بعد نبودند. این ضرورت سبب شد که روند ترجمه گسترش و استمرار پیدا کند. مترجمان، حامیان و آمران ترجمه متون از زبان عربی به فارسی، در ساخت اندیشه فراگیر و حامی حکومت صفویان تلاش کردند و نقش مهمی در تکوین ایدئولوژی دینی- سیاسی این دوران ایفا کردند. بررسی پراکندگی جغرافیایی ترجمه ها نشان می دهد که مترجمان در هر منطقه، متناسب با وضعیت فرهنگی و اجتماعی، اولویت ها و اهداف خاصی را دنبال می کردند. این مناطق با تولید و پراکندن ترجمه ها، در تحولات فکری دوره صفویه نقشی مهم ایفا کردند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی و با استفاده از روش طرح متوالی تبیینی (Sequential Explanatory) انجام شده است. در این روش، ابتدا داده های کمی از پیشگفتار مترجمان استخراج و پس از گردآوری اطلاعات آماری، داده های کیفی به منظور تحلیل و تفسیر یافته های کمی جمع آوری و بررسی شد.

نویسندگان

مهدی بذرگرخضر بیگی

دانشجوی دکتری گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

سید جلال رجایی

استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

مریم عزیزیان

استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابوالفتح بن حسینی (۱۰۵۱-۱۰۶۰ق). ترجمه رساله اعتقادات صدوق. نسخه شماره ...
  • احمدی، نزهت (۱۳۸۴). تشیع و وقف در عصر صفوی. دانشکده ...
  • https://www.sid.ir/paper/۴۷۷۷۶/faاحمدی، نزهت (۱۳۹۰). در باب اوقاف صفوی (مجموعه مقالات). کتابخانه، ...
  • https://lib.ui.ac.ir/dL/search/default.aspx?Term=۱۱۱۸۵۳&Field=۰&DTC=۱استرآبادی، ابراهیم بن ولی الله (۹۵۸ق). رساله حسنیه. نسخه شماره ...
  • اشرفی جرجانی، عبدالحی بن عبدالوهاب (۹۸۳ق). ترجمه رساله الفیه، نسخه ...
  • اشکوری، سید صادق (۱۳۸۸). اسناد موقوفات اصفهان (ج. ۳). مجمع ...
  • اعتمادالسلطنه، محمد حسن (۱۳۶۲). مطل‍ع ال‍ش‍م‍س : ت‍اری‍خ ارض اق‍دس ...
  • افندی اصفهانی، میرزا عبدالله (۱۳۶۹). ریاض العلماء و حیاض الفضلاء ...
  • امینی، ابراهیم میرک جلال الدین (۱۳۸۳). فتوحات شاهی (محمدرضا نصیری، ...
  • انصاری، محمد بن عبدالکریم (۹۶۷ق). ترجمه مکارم الاخلاق. نسخه شماره ...
  • انصاری، محمد بن عبدالکریم (۹۶۳ق). ترجمه عده الداعی و نجاح ...
  • بخشی استاد، موسی الرضا، بادکوبه، احمد، و بیات، احمد (۱۳۹۱). ...
  • https://www.shiitestudies.com/article_۲۴۲۵۳۵.htmlبخشی استاد، موسی الرضا، و احمدی، نزهت (۱۳۹۲). تاثیر علمی ...
  • https://journal.isihistory.ir/article-۱-۱۱۲-fa.htmlتوسلی، وحید، و عظیمی، حبیب الله (۱۳۹۶). کانون ها و ...
  • https://nastinfo.nlai.ir/article_۲۱۱۸.htmlجرجانی، محمدصلاح بن بدرالدین محمد (۹۳۷ق). ترجمه مختصر الوقایه. نسخه ...
  • جعفریان، رسول (۱۳۸۸). سیاست و فرهنگ روزگار صفوی (ج. ۲). ...
  • جعفریان، رسول (۱۳۹۸). درباره وقف نامه های کتاب در دوره ...
  • http://noo.rs/x۸exx حسینی، محمدرضا (۱۳۹۲). نهضت ترجمه به فارسی در عصر صفوی. ...
  • https://journal.translationstudies.ir/ts/article/view/۲۴۵خواندمیر هروی، امیر محمود (۱۳۹۰). ایران در روزگار شاه اسماعیل ...
  • درایتی، مصطفی (۱۳۹۳). فهرستگان نسخه های خطی ایران «فنخا» (ج. ...
  • رجایی سید جلال، و بذرگر خضربیگی، مهدی (۱۴۰۲). تحول موضوع ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۵۱/hph.۲۰۲۴.۴۶۲۷۴.۱۷۰۸رضوی، محمد مهدی بن محمد صالح (۱۴۰۱). حاصل الترجمان (رسول ...
  • روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر (۱۰۸۰ق). ترجمه توحید ...
  • روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر (۱۰۷۵ق). ترجمه عیون ...
  • روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر (۱۰۷۱-۱۰۸۰ق). حکمت اسلام. ...
  • روملو، حسن بیک (۱۳۸۹). احسن التواریخ (عبدالحسین نوایی، مصحح؛ ج. ...
  • شاردن، ژان (۱۳۷۴). سفرنامه شاردن (اقبال یغمایی، مترجم؛ ج. ۳). ...
  • شاه طهماسب صفوی (۱۳۴۳). تذکره شاه طهماسب: شرح وقایع و ...
  • صفت گل، منصور (۱۳۸۹). ساختار نهاد و اندیشه دینی در ...
  • عبدی بیک شیرازی، خواجه زین الدین علی (۱۳۶۹). تکمله الاخبار. ...
  • قزوینی، عبدالکریم بن محمد یحیی (۱۱۲۱-۱۱۳۰ق). نظم الغرر و نضد ...
  • کمپفر، انگلبرت (۱۳۶۳). سفرنامه کمپفر (کیکاوس جهانداری، مترجم). خوارزمی ...
  • محقق حلی، جعفر بن حسن (۱۳۷۴). ترجمه فارسی شرایع الاسلام ...
  • محیط طباطبایی، سید محمد (۱۳۴۶). سیر ترجمه در ایران. ارمغان، ...
  • https://ensani.ir/fa/article/۲۴۸۰۴۴/منشی قمی، احمد بن حسین (۱۳۸۳). خلاصه التواریخ (احسان اشراقی، ...
  • منشی، اسکندر بیک (۱۳۹۰). تاریخ عالم آرای عباسی (ج. ۲). ...
  • هروی مشهدی، محمد حسن بن محمد صالح (۱۰۹۱ق). هدایه الاحکام ...
  • ReferencesAbdi- Beg Shirazi, K. Z. A. (۱۹۹۰). Takmila al-Akhbar (A. ...
  • https://www.sid.ir/paper/۴۷۷۷۶/fa [In Persian]Ahmadi, N. (۲۰۱۱). On Safavid Endowments (Collection of ...
  • https://journal.isihistory.ir/article-۱-۱۱۲-fa.html [In Persian]Bakhshi Ostad, M., Badkoobeh, A., & Bayat, A. ...
  • https://journal.translationstudies.ir/ts/article/view/۲۴۵ [In Persian]Jafarian, R. (۲۰۰۹). Politics and Culture in the ...
  • https://ensani.ir/fa/article/۲۴۸۰۴۴/ [In Persian]Muhaqqiq Hilli, J. H. (۱۹۹۵). Persian translation of ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۵۱/hph.۲۰۲۴.۴۶۲۷۴.۱۷۰۸ [In Persian]Razavi, M. M. M. Ṣ. (۲۰۲۲). Hasil al-Tarjuman ...
  • نمایش کامل مراجع