نقش و تاثیر سیاسی مذهبی تبرائیان در حکومت صفویه

پس از تاسیس پادشاهی صفویه توسط شاه اسماعیل اول، بهره گیری از تبری برای ایجاد تمایز مذهبی، موجب شکل گیری گروهی به نام تبرائیان شد که وظیفه اظهار تبری و مجازات سرپیچی کنندگان از آن را بر عهده داشتند. رفتارهای تبرائیان در این دوره، تاثیرات دینی و سیاسی در داخل و خارج از قلمرو ایران داشت که نیاز به بررسی و تحلیل دارند. این مقاله در بررسی این مسئله به این سوال اصلی می پردازد که «نقش و تاثیر سیاسی و مذهبی تبرائیان در حکومت صفویه چگونه بود؟». این پژوهش با روش کتابخانه ای به این سوال پاسخ می دهد. نتایج به دست آمده نشان می دهد تبرائیان در دوره ابتدایی صفویه گروهی در خدمت حکومت بودند که برنامه تغییر مذهب در ایران را دنبال می کردند. اظهار تبری در همراهی با لشگر نظامی صفویان، مجالس دینی و حکومتی و همراهی علما و امرا از وظایف آن ها بود. رفتارهای تبرائیان در این دوره به تقابل های سیاسی صفویه با ازبکان و عثمانی رنگ مذهبی داد و فتواهای تکفیری علیه شیعه را شدت بخشید. همچنین آزارها و سخت گیری ها را برای شیعیان در خارج از قلمرو ایران بیشتر نمود. تبرائیان بعداز دوره محرومیت و ممنوعیت در دوران پادشاهی اسماعیل دوم، به مرور نقش حکومتی خود را از دست دادند و به واسطه واگذاری امور دینی به علما، در جامعه مذهبی شیعه ادغام شدند

کلیدواژه ها:

تبرائیان ، صفویه ، شاه اسماعیل ، تبری ، شیعه و سنی