ارزیابی ظرفیت گیاه پالایی کادمیوم توسط بیش انباشت گر نیکل Odontarrhena inflata

پژوهش حاضر به منظور بررسی، پتانسیل انباشت کادمیوم و میزان رشد گیاه بیش انباشت گر  نیکل بومی ایران (Odontarrhena inflata)  در مقایسه با نیکل انجام شد. البته ویژگی های شاخص خاک های سرپنتینی منطقه سروآباد کرمانشاه نیز ارزیابی شد. بدین منظور ابتدا ویژگی خاک این منطقه از لحاظ اسیدیته، مواد آلی و عناصر سنگین ارزیابی شد. سپس میزان رشد و تجمع گیاه بیش انباشت گر در حضور نیکل و کادمیوم بررسی شد. گیاه بیش انباشت گر در محیط هیدروپونیک کشت شد و به مدت ۱۴ روز گیاهان در معرض تیمارهای مختلف نیکل و کادمیوم قرار گرفتند. نتایج نشان داد خاک های سرپنتینی این منطقه، سرشار از آهن و منیزیم، دارای کمبود مواد آلی، میانگین بالای نیکل (۱۴۶۸ میلی گرم در کیلوگرم)، نسبت پایین کلسیم به منیزیم (۴۷/۰) و اسیدیته قلیایی است. با افزایش غلظت نیکل و کادمیوم رشد گیاه کاهش داشت. بطوری که در بالاترین تیمار نیکل (۳۵۰ میکرو مولار) و کادمیوم (۴۰ میکرو مولار) وزن خشک اندام هوایی به ترتیب ۷/۴۷ و ۵/۶۵ درصد نسبت به گروه شاهد کاهش داشت. تجمع نیکل و کادمیوم در گیاه با افزایش غلظت آنها در محیط افزایش یافت. میانگین میزان انتقال نیکل و کادمیوم از ریشه به ساقه به ترتیب ۷/۲ و ۱۳/۰ بود که منجر به تجمع نیکل در اندام های هوایی و کادمیوم در ریشه گیاه  O. inflata شد با توجه به انباشت بیش از ۱۰۰۰ میکرو گرم نیکل در گرم وزن خشک این گیاه در پایین ترین غلظت (۵۰ میکرومولار)، گیاه  O. inflata برای نیکل بیش انباشت گر ولی برای کادمیوم محدود کننده است. گیاه O. inflata با سازگاری به خاک های سرپنتینی و کده بندی نیکل در واکئول، دیواره سلولی و کرک های محافظتی اندام های هوایی قادر به انباشت آن در اندام های هوایی است. اما نسبت به تجمع فلز کادمیوم حساس است. باتوجه به سازگاری این گیاه به خاک های سرپنتینی ایران می توان از  آن برای معدن کاوی در مناطق سرپنتینی ایران و گیاه پایی نیکل از خاک های آلوده بهره برد.

کلیدواژه ها:

فلز سنگین ، رشد ، خاک های سرپنتینی ، گیاه پالایی ، میزان انتقال