سنگ‎‍چینه‎‍نگاری و پتروفاسیس نهشته‎‍های تریاس میانی (بخش بالایی سازند الیکا) و تریاس بالایی-ژوراسیک زیرین (بخش قاعده‎‍ای گروه شمشک، سازند شهمیرزاد) در معدن بوکسیت جاجرم

در شمال شرقی جاجرم، حوضه ساختاری البرز خاوری، توالی کاملی از سنگ های سازند الیکا (تریاس پیشین–میانی) و گروه شمشک (تریاس پسین–ژوراسیک میانی) رخنمون دارد. در این مطالعه، بخش بالایی سازند الیکا و سازند شهمیرزاد از گروه شمشک، بر‎‍اساس مطالعات سنگ چینه نگاری و پتروگرافی بررسی شدند. بخش بالایی سازند الیکا با ضخامت حدود ۸۰ متر، عمدتا شامل دولومیت و آهک دولومیتی با ساخت های استروماتولیتی و فاقد فسیل و نشان دهنده ته‎‍نشست در محیط جزر و مدی است. گروه شمشک با ضخامت تقریبی ۲۰۵۰ متر شامل ماسه سنگ، سیلت سنگ، شیل و آهک فسیل دار است و به سازندهای شهمیرزاد، آلاشت، شیرین دشت، فیل زمین و دنسریت تفکیک می شود. سازند شهمیرزاد با ضخامت حدود ۲۸۵ متر، عمدتا از شیل و ماسه سنگ تشکیل می‎‍شود و شامل لایه های شاخص فسیل دار و پتروفاسیس های متنوع نظیر لیت آرنایت و لیتیک آرکوز است. یافته ها نشان می دهد که سازند شهمیرزاد تحت تاثیر رسوب گذاری در محیط رودخانه ای–دلتایی، دچار تغییرات جانبی درخور توجه است و لیت آرنایت های موجود، نمایانگر توالی های بالا‎‍آمده ناشی از فعالیت کمربندهای کوهزایی و ته نشست های مرتبط با حوضه فورلند هستند. نتایج این مطالعه، چارچوب لیتواستراتیگرافی دقیق و اطلاعات پایه ای ارزشمندی را برای شناسایی افق های بوکسیتی و مطالعات اکتشافی آینده ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

جاجرم ، گروه شمشک ، سازند الیکا ، سازند شهمیرزاد ، پتروفاسیس