گذر از مرزها: مطالعه تطبیقی روایت اسطوره ای «سیزیف» در ادبیات، هنرهای کاربردی، موسیقی و سینما

مطالعات تطبیقی به عنوان یکی از رویکردهای کلیدی در مطالعات میان رشته ای، امکان درک عمیق تر و چندبعدی از پدیده های فرهنگی و هنری را فراهم می آورد. این مقاله با تمرکز بر اسطوره ی «سیزیف» — نماد بی پایگی رنج و پوچی در فلسفه ی اگزیستانسیالیستی کامو — به بررسی تطبیقی بازنمایی و بازتفسیر این روایت کهن در چهار حوزه ی ادبیات (به عنوان خاستگاه مفهومی)، هنرهای کاربردی (مجسمه سازی و طراحی صنعتی)، موسیقی (سمفونی و راک آلترناتیو) و سینما (فیلم داستانی و انیمیشن تجربی) می پردازد. روش تحقیق این مطالعه، کیفی و از نوع تحلیل محتوای تطبیقی است. داده ها از طریق مطالعه ی کتابخانه ای و تحلیل آثار شاخص در هر حوزه گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هسته ی مفهومی اسطوره سیزیف (تلاش بی ثمر، تکرار، یاس و امکان معناآفرینی در دل پوچی) به عنوان یک «الگوی بینامتنی» قدرتمند عمل کرده و در هر مدیوم هنری، با توجه به امکانات بیانی و ویژگی های رسانه ای خاص آن، بازسازی و بازتعریف شده است. در ادبیات بر جنبه ی فلسفی-روانی، در هنرهای کاربردی بر تجسم فیزیکی رنج و تعامل مخاطب، در موسیقی بر بازنمایی عاطفی تکرار و اوج گیری، و در سینما بر روایت تصویری و تمثیل اجتماعی تاکید شده است. نتیجه ی نهایی این که مطالعه ی تطبیقی چنین الگوهایی، گواهی بر وحدت درونی تجربه ی انسانی و انعطاف شگفت انگیز بیان هنری در گفتگویی پایدار با گذشته است.

کلیدواژه ها:

مطالعات تطبیقی ، اسطوره سیزیف ، آلبر کامو ، ادبیات و هنر ، بینامتنیت