هوش مصنوعی و تحول پایدار در عرصه دریایی: گذار به سوی اقیانوس های هوشمند در چارچوب نظریه های نوین دریامحور

امروزه توسعه پایدار دریامحور به عنوان یک پارادایم نوین، توجه سیاست گذاران و پژوهشگران حوزه دریا را به خود جلب کرده است. این مقاله با هدف تبیین نقش هوش مصنوعی در تحقق اهداف توسعه پایدار دریامحور و به طور خاص ارائه راهکارهای عملی برای سواحل ایران، به بررسی نظام مند منابع علمی معتبر بین المللی از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ پرداخته است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل ۸۵ منبع علمی است که با رویکردی نظام مند و با تمرکز بر کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع دریایی و توسعه سواحل کوچک انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی در چهار حوزه اصلی نقش تعیین کننده ای دارد: بهینه سازی فرآیندهای صنعتی دریایی، افزایش ایمنی دریانوردی، حفاظت از محیط زیست دریایی و توانمندسازی سواحل کوچک. در حوزه سواحل ایران، هوش مصنوعی می تواند با ارائه راهکارهای نوین، مدیریت یکپارچه این سواحل را ممکن ساخته و امکان پایش بلادرنگ کیفیت آب، شناسایی منابع آلاینده و مدیریت گردشگری پایدار را فراهم آورد. نتایج مطالعه حاکی از آن است که تحقق توسعه پایدار دریامحور در ایران مستلزم عزم ملی و برنامه ریزی یکپارچه است. راهکارهای پیشنهادی شامل ایجاد پایگاه داده دریایی ملی، توسعه سامانه پایش هوشمند سواحل، تدوین سند راهبردی هوش مصنوعی دریایی و استقرار سامانه مدیریت هوشمند گردشگری ساحلی است. این پژوهش با تلفیق نظریه قدرت دریایی و توسعه پایدار، چارچوبی مفهومی برای بهره گیری از هوش مصنوعی در راستای تحقق سیاست های کلی توسعه دریامحور ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار دریامحور ، سواحل کوچک ، صنایع دریایی ، نظریه قدرت دریایی ، هوش مصنوعی