تبیین نقش نشانه ها و نمادها در نمایش هویت و فرهنگ ایرانی- اسلامی (نمونه مورد مطالعه: شهر کرمانشاه)

نمادهای هویتی شهری، ترکیبی از نمادهای چندگانه و معنی کاو شهری هستند. به سبب ورود عناصر فرهنگی جدید در کشور و توقع رشد سریع و شتابان شهری، شکل هایی از چند دستگی، نابسامانی اجتماعی و فرهنگی شکل گرفته است که سامان اجتماعی دیرین را به چالش کشیده است. بر همین اساس در پژوهش حاضر به مطالعه و شناسایی نمادهای تاریخی و بومی موید هویت و فرهنگ ایرانی اسلامی در عرصه های متعدد زندگی شهری در شهر کرمانشاه پرداخته شده است. روش مورد استفاده در پژوهش، استفاده از منابع موجود در سازمان های فعال در حوزه فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی است. در بحث زمینه شناسی تاریخی با تمرکز بر آثار، اسناد و میراث تاریخی کرمانشاه به تبیین گفتمان تاریخی پرداخته و همچنین در بحث زمینه شناسی مدرن نیز به تحلیل نشانه ها و نمادهای حاضر غالب بر حیات شهری کرمانشاه اشاره دارد. جامعه آماری مورد نظر در حوزه زمینه شناسی، کلیه نمادهای هویتی شهری در سه سطح و لایه بوده اند که پژوهش حاضر تاکید اصلی آن بر دو سطح و لایه نمادهای شاخص، بزرگ، مشهور و منحصر به فرد ملی و همچنین لایه دوم که اغلب وجه محلی و منطقه ای دارند و نمادهای مهم ممیز و معرف یک شهر هستند، می باشد. جمع بندی مطالعات نشان می دهد که مدیران شهری کرمانشاه در دهه های گذشته الگویی از توسعه شهری خدمات دهی و پروژه سالار را انتخاب کرده اند. پیامدهای الگوی توسعه امکان مدار سبب شده است که شهر کرمانشاه از نمادها و مولفه های هویتی جریان ساز اجتماعی که خصلتی گرم و اجتماع محور داشتند، فاصله گرفته و لذا با حذف تدریجی فضاهای عمومی و باز در طراحی شهری، تبادل فرهنگی و اجتماعی کمی رخ می دهد. ایجاد شهرک های مسکونی که زندگی جزیره ای با تبادل کم اجتماعی را تجویز می کند، نمونه ای از هویت زدایی عام در بستر اجتماع شهری است. ناهماهنگی سازمانی عامل دوم در بیان تنگناهای نمادپردازی هویتی شهر کرمانشاه است.

کلیدواژه ها:

نشانه ها ، نمادها ، هویت ، هویت شهری ، شهر کرمانشاه