نقش فناوری های دیجیتال در شکل دهی و مدیریت هویت فرهنگی جوامع

در دوران «مدرنیته متاخر» و گذار به «سرمایه داری نظارتی»، همگرایی فناوری های دیجیتال با ساختارهای زیربنایی اجتماعی، پارادایم های سنتی هویت فرهنگی را دچار گسست های هستی شناسانه کرده است. این پژوهش با هدف تبیین مکانیسم های پیچیده و چندلایه ای انجام شده که از طریق آن ها، فناوری های نوین بر فرآیند دیالکتیکی شکل گیری خود و دیگری در بستر جوامع شبکه ای اثر می گذارند. مساله اصلی پژوهش، واکاوی چگونگی تبدیل هویت از یک سازه تاریخی و جغرافیایی ثابت به یک فرآیند سیال، الگوریتمیک و نمایشی در بستر اقتصاد توجه است. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد انتقادی و استفاده از روش نت نوگرافی است که با بهره گیری از ابزارهای تحلیل دیجیتال نظیر MAXQDA بر روی کلان روندها و گفتمان های دیجیتال در پلتفرم های اینستاگرام و توییتر (بازه ۲۰۲۰-۲۰۲۵) انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که فضای سایبر با ایجاد وضعیت فراواقعیت، هویت ها را به قطعاتی موزاییکی تبدیل کرده و از طریق حکمرانی الگوریتمی و حباب های فیلتر، مدیریت نامرئی و نرم هویت را توسط دولت ها و ابرشرکت ها ممکن ساخته است. نتایج حاکی از آن است که هویت فرهنگی در عصر دیجیتال، نه یک میراث، بلکه یک «پروژه» است که نیازمند سیاست گذاری های نوین مبتنی بر سواد انتقادی، عاملیت دیجیتال و دیپلماسی سایبری می باشد.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، حکمرانی الگوریتمی ، جامعه شبکه ای ، هویت سیال ، جهانی-محلی شدن