هویت فرهنگی و اهمیت بازیابی آن در محلات قدیمی و تاریخی شهرها (نمونه مورد مطالعه: محله توپخانه شهر کرمانشاه)

محله توپخانه محله ای است که به عنوان خطوط ارتباطی شهر کرمانشاه در دوره های تاریخی بوده است. این محله یکی از قدیمی ترین محلات کرمانشاه که به دلیل وقوع اقدامات متعدد تکنوکراتی در بافت های شهری در دوره های مختلف به خصوص پهلوی اول و دوم و نیز پدیده هایی نظیر اصلاحات ارضی آسیب های متعددی را متحمل شده است. این محله در مرکز بافت تاریخی شهر کرمانشاه و بین محله های فیض آباد، چنانی و برزه دماغ قرار دارد. این محله با داشتن مساجد، گمرک، ارگ حکومتی و... بناهای ارزشمندی است که از دوره قاجاریه به بعد توانسته است، تحولاتی را در منطقه ایجاد کند. با رجوع به تاریخ شفاهی و بازخوردهای دریافتی از ساکنان قدیمی، شورایاری، کسبه و حاضران می توان دریافت این محله با اصالت، رنگ باخته و به تبع آن حس تعلق روبه افول است. پیامد این روند، علاوه بر کاهش مشارکت شهروندان در محله، عدم توجه به نقاط قوت فرهنگی این محله را روزافزون خواهد کرد. در دوران مختلف تاریخ، محله توپخانه در منطقه و حتی فرامحلی، با ایجاد خاطرات جمعی از اهمیت وافری در کرمانشاه برخوردار است. شناسایی نقاط قوت محله در طول مسیرهای مختلف و بهترین مسیر با بیشترین پتانسیل چه به لحاظ دسترسی و موقعیت مکانی از شریان های ارتباطی، هویت، باززنده سازی و بازآفرینی هویت جمعی و در نتیجه احیای حس تعلق محله ای و فرامحلی انتخاب شد. هنر خیابانی، از جمله آثار و نمایش هنری است که در فضاهای شهری با ایجاد پاتوق های محلی و هویتی در مناطق مختلف جهان مورد بررسی و اجرا قرار گرفته است. قراردادن هنر و صنعت در کنار هم با زمینه تحولات فرهنگی در بافت های ارزشمند شهری که امروز فراموش شده را یادآور می شود. بنابراین ضرورت بررسی محله توپخانه به لحاظ برنامه ریزی فرهنگی مد نظر قرار گرفت. نتایج نشان داد که از نظر برنامه های فرهنگی مکان محور و وضعیت هویت فرهنگی از وضعیت قابل قبولی برخوردار نمی باشد و نیازمند توجه و برنامه ریزی جدی دارد.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، محله ، بازیابی شهری ، شهر کرمانشاه