تاثیر هویت فرهنگی بر فرآیندهای یادگیری در نظام آموزشی ایران

نظام آموزشی ایران با تنوع گسترده ای از خرده فرهنگ ها، زبان ها و اقوام روبروست، در حالی که برنامه های درسی اغلب رویکردی متمرکز و یکسان دارند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه های هویت فرهنگی و طراحی الگویی برای تبیین تاثیر آن بر فرآیندهای یادگیری (شناختی و انگیزشی) انجام شده است. روش پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد نظریه داده بنیاد است. جامعه آماری شامل خبرگان علوم تربیتی و معلمان باتجربه در مناطق دوزبانه و چندفرهنگی کشور بوده که با روش نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری (۱۸ مصاحبه عمیق) انتخاب شدند. یافته ها نشان داد که هویت فرهنگی در چهار مقوله اصلی شامل «مولفه های زبانی-ارتباطی»، «ارزش های ملی-مذهبی»، «سرمایه فرهنگی خانواده» و «تعاملات میان فرهنگی» قابل طبقه بندی است. مدل نهایی پژوهش نشان می دهد که این مولفه ها از طریق دو متغیر میانجی «بار شناختی» و «انگیزش تحصیلی» بر عمق یادگیری دانش آموزان تاثیر می گذارند. همچنین، «حساسیت فرهنگی معلم» به عنوان یک متغیر تعدیل گر، شدت این تاثیر را کنترل می کند.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، فرایندهای یادگیری ، بار شناختی ، انگیزش تحصیلی ، حساسیت فرهنگی معلم