تاثیر هویت فرهنگی بر رفتار دانش آموزان در فضای مجازی

هدف: هدف اصلی این پژوهش، تبیین نقش مولفه های هویت فرهنگی بر خودکنترلی دانش آموزان (دوره دوم متوسطه) در فضای مجازی است. مسئله محوری پژوهش، مواجهه دانش آموزان با تضادهای فرهنگی ناشی از ورود به فضای مجازی و تاثیر آن بر ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری خودکنترلی است. روش: این پژوهش با رویکردی تفسیری و با استفاده از روش کیفی داده بنیاد (Grounded Theory) با رویکرد اشتراوس و کوربین انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان مقاطع متوسطه شهر ایلام که به صورت فعال از شبکه های اجتماعی استفاده می کنند، می باشد. نمونه گیری به صورت هدفمند و سپس گلوله برفی تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با دانش آموزان و والدین بوده است. شیوه تحلیل داده ها، روش سه مرحله ای کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) جهت استخراج مقوله ها و نهایتا ارائه مدل پارادایمی بوده است. یافته ها و نتایج: یافته های پژوهش منجر به شناسایی یک مدل پارادایمی شامل پدیده محوری، عوامل زمینه ای، شرایط مداخله گر، راهبردها و پیامدهای مرتبط شد. پدیده محوری، «مدیریت دوگانه هویت» (تقابل هویت فرهنگی بومی و هویت مجازی جهانی) تعریف شد. عوامل زمینه ای شامل "تاثیرپذیری شدید فرهنگی" و "نقص در آموزش سواد رسانه ای" بودند. راهبردهای اصلی دانش آموزان برای خودکنترلی، شامل «فیلترسازی شناختی محتوا» و «تعیین مرزهای رفتاری با الگوبرداری از بزرگان فرهنگی» بود. نتیجه نهایی نشان داد که هرچه هویت فرهنگی دانش آموز منسجم تر و ریشه دارتر باشد، سطح خودکنترلی رفتاری و هیجانی وی در فضای مجازی بالاتر است.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، خودکنترلی ، فضای مجازی ، دانش آموزان ، روش داده بنیاد