آینده پژوهی هویت فرهنگی: سناریوهای حکمرانی آموزش در عصر هوش مصنوعی عمومی (AGI)

ظهور هوش مصنوعی عمومی (AGI) نهاد آموزش را با تناقضی بنیادین مواجه ساخته است: تلاقی فردی سازی رادیکال آموزشی با ضرورت بازتولید هویت فرهنگی جمعی. این پژوهش با هدف ترسیم سناریوهای محتمل حکمرانی آموزش در عصر AGI و تحلیل پیامدهای هویتی آن، در چارچوب آینده پژوهی انتقادی و با روش شناسی سناریونگاری ساختاریافته صورت گرفته است. داده ها از تحلیل کیفی اسناد ثانویه (مقالات ۲۰۲۱-۲۰۲۵،) گزارش های RAND و OECD و تحلیل مضمون قیاسی-استقرایی با نرم افزار MAXQDA استخراج شدند. تحلیل ماتریس تاثیر-عدم قطعیت، دو محور کلیدی را شناسایی کرد: (۱) معماری حکمرانی AGI (انحصار متمرکز در برابر اکوسیستم توزیع شده چندذی نفعی) و (۲) منطق ارزشی حاکم (بهینه سازی فردی بازارمحور در برابر پرورش انسجام جمعی). تقاطع این محورها چهار سناریوی «پادشاهی های الگوریتمی»، «بازارهای هویتی»، «دولت-ملت هوشمند» و «آموزش های تاب آور جمعی» را ایجاد کرد. سناریوی چهارم با تمرکز بر حکمرانی چندذی نفعی و هویت گفت وگومحور، به عنوان آینده ترجیحی اخلاقی-تربیتی شناسایی شد. یافته ها نشان می دهند AGI صرفا تحول فنی نیست بلکه دگرگونی پارادایمی در حکمرانی آموزش است و مسئله اصلی، انتخاب میان بهینه سازی الگوریتمی، کنترل دولتی، یا تقویت پیچیدگی انسانی است. نتایج حاکی از آن است که حکمرانی مطلوب AGI آموزشی مستلزم نهادهای نظارتی چندذی نفعی، زیرساخت های متن باز عمومی، و بازنگری رادیکال در تربیت معلم است. این مطالعه با ارائه چارچوب سناریویی و راهبردهای عملیاتی، فرصت تصمیم گیری آگاهانه را برای سیاست گذاران و پژوهشگران فراهم می آورد تا مسیر تطبیق اخلاقی AGI با اهداف فرهنگی-تربیتی را هموار سازند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی عمومی ، حکمرانی آموزش ، هویت فرهنگی ، سناریونگاری ، آینده پژوهی انتقادی