چالش عدم توازن فرهنگی و تربیتی و ضرورت رویکرد ساحت محور در نظام آموزشی

تربیت متوازن به عنوان یکی از اهداف بنیادین نظام های آموزشی، بر پرورش همه جانبه انسان در ابعاد و ساحت های مختلف تاکید دارد. با این حال، بررسی وضعیت موجود نظام آموزشی نشان می دهد که فرآیندهای تربیتی در عمل با نوعی عدم توازن مواجه اند؛ به گونه ای که تمرکز بر برخی ابعاد تربیت، منجر به غفلت از سایر ساحت ها شده است. این مسئله پیامدهایی همچون تک بعدی شدن اهداف آموزشی، کاهش اثربخشی تربیتی و ناتوانی در پاسخ گویی به نیازهای متنوع یادگیرندگان را به همراه داشته است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین چالش های ناشی از عدم توازن تربیتی در نظام آموزشی و تبیین ضرورت بهره گیری از رویکرد ساحت محور به عنوان یک رویکرد نظری جایگزین است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل اسنادی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل اسناد بالادستی آموزش وپرورش، متون نظری مرتبط با تربیت متوازن و ساحت محور، و پژوهش های علمی معتبر داخلی و خارجی در حوزه تعلیم و تربیت است. داده ها از طریق فیش برداری هدفمند گردآوری و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان می دهد که عدم انسجام میان اهداف تربیتی، برنامه های درسی و شیوه های ارزشیابی، یکی از مهم ترین عوامل شکل گیری عدم توازن تربیتی است. همچنین، غلبه نگاه های تک ساحتی و بی توجهی به ارتباط و هم افزایی میان ساحت های مختلف تربیت، موجب تضعیف تحقق تربیت متوازن شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که رویکرد ساحت محور با فراهم سازی چارچوبی منسجم برای توجه هم زمان به ابعاد مختلف تربیت، می تواند به عنوان مبنایی نظری برای بازنگری در سیاست گذاری ها و طراحی الگوهای تربیتی مورد استفاده قرار گیرد. در پایان، بر ضرورت گذار از رویکردهای تک بعدی به رویکرد ساحت محور به منظور تحقق تربیت متوازن در نظام آموزشی تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

تربیت متوازن ، عدم توازن تربیتی ، رویکرد ساحت محور ، نظام آموزشی