بررسی تاثیر هویت فرهنگی بر کیفیت زندگی کاری زنان سرپرست خانواده

مقدمه: افزایش تعداد زنان سرپرست خانواده در جوامع معاصر، توجه پژوهشگران را به شرایط کاری و کیفیت زندگی کاری این گروه اجتماعی معطوف کرده است. کیفیت زندگی کاری زنان سرپرست خانواده تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله شرایط شغلی، حمایت های سازمانی و زمینه های فرهنگی قرار دارد. در این میان، هویت فرهنگی به عنوان عاملی بنیادین در شکل دهی نگرش ها، ارزش ها و تجربه های کاری زنان، نقش مهمی در ادراک آنان از کیفیت زندگی کاری ایفا می کند. هدف این مقاله، مرور نظام مند پژوهش های داخلی و خارجی انجام شده در حوزه تاثیر هویت فرهنگی بر کیفیت زندگی کاری زنان سرپرست خانواده است. بدین منظور، مطالعات منتشرشده در پایگاه های علمی معتبر مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. یافته های مرور نشان می دهد که هویت فرهنگی از طریق مولفه هایی چون نگرش به نقش های جنسیتی، میزان حمایت اجتماعی، احساس تعلق سازمانی و نحوه مواجهه با تعارض کار–خانواده، تاثیر معناداری بر کیفیت زندگی کاری زنان سرپرست خانواده دارد. در پایان، بر ضرورت توجه به ابعاد فرهنگی در سیاست گذاری های سازمانی و اجتماعی به منظور ارتقای کیفیت زندگی کاری این گروه تاکید شده است. روش کار: در این پژوهش مروری از نوع روایتی، مقالات چاپ شده ی فارسی و انگلیسی بین سال های ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۴ با استفاده از کلیدواژه های؛ "هویت فرهنگی"، "کیفیت زندگی کاری"، "زنان سرپرست خانواده" و "نقش های جنسیتی" به دو زبان فارسی و انگلیسی در بانک های اطلاعاتی SID، Magiran، Google Scholar، PubMed، Scopus و Web of Science به صورت الکترونیکی توسط اعضای تیم پژوهش بر اساس معیارهای زمان انجام پژوهش، مکان انجام پژوهش (ایران)، مرتبط بودن با هدف پژوهش، برخورداری از چارچوب ساختاریافته پژوهش، تمام متن بودن مقاله و زبان فارسی یا انگلیسی، توسط اعضای پژوهش مورد بررسی و تایید قرار گرفتند همچنین ارائه یافته ها متناسب با اهداف پژوهش، بحث در مورد یافته ها با استناد به نتایج پژوهش های مرتبط بررسی شد. یافته ها: پس از بررسی مقالات واجد شرایط از میان مقالات بررسی شده یافته ها حاکی از آن بود که هویت فرهنگی بر نحوه مدیریت تعارض کار و خانواده تاثیرگذار است. زنانی که در بستر فرهنگی انعطاف پذیرتری رشد یافته اند، توانایی بیشتری در ایجاد تعادل میان نقش های شغلی و خانوادگی از خود نشان می دهند. علاوه بر این، احساس تعلق سازمانی و امنیت روانی در محیط کار نیز به شدت با میزان هم خوانی فرهنگ سازمانی و هویت فرهنگی زنان مرتبط است همچنین کیفیت زندگی کاری زنان سرپرست خانواده را نمی توان صرفا با شاخص های اقتصادی یا سازمانی تبیین کرد. هویت فرهنگی به عنوان یک چارچوب تفسیری، نقش واسطه ای مهمی میان شرایط شغلی و تجربه زیسته زنان ایفا می کند. نتیجه گیری: بر این اساس، پیشنهاد می شود سیاست گذاران، مدیران سازمان ها و برنامه ریزان اجتماعی در طراحی مداخلات حمایتی، رویکردی فرهنگ محور اتخاذ کنند. همچنین انجام پژوهش های تجربی و کیفی عمیق تر در این حوزه می تواند به غنای دانش موجود و ارائه راهکارهای کاربردی تر منجر شود.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، کیفیت زندگی کاری ، زنان سرپرست خانواده ، نقش های جنسیتی