بازآفرینی شهری فرهنگ - بنیان: مروری بر نقش سرمایه های هویتی در بازآفرینی شهری

هدف این مقاله، بررسی نقش سرمایه های هویتی در فرآیند بازآفرینی شهری فرهنگ -بنیان و تبیین جایگاه آن به عنوان منبعی راهبردی برای توسعه پایدار شهری است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی-نظری و با ماهیت توصیفی-تحلیلی بوده و با رویکردی کیفی و روش مرور سیستماتیک تفسیری انجام شده است. داده ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق جستجوی هدفمند واژگان کلیدی مرتبط در پایگاه های علمی معتبر و خوانش عمیق متون نظری و تجربی گردآوری و سپس با استفاده از سنتز یافته ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که بازآفرینی شهری فرهنگ -بنیان، به عنوان پارادایمی نوین، در چهار بعد اصلی کالبدی-فضایی، اجتماعی-انسانی، اقتصادی و نهادی-مدیریتی قابل تحلیل است که در آن فرهنگ به مثابه هسته مرکزی و موتور محرکه تحول عمل می کند. سرمایه های هویتی، متشکل از مولفه های ملموس (مانند بناهای تاریخی و نشانه های شهری) و ناملموس (همچون خاطرات جمعی، آیین ها و دانش بومی)، در این فرآیند نه عنصری تزیینی، بلکه ماده خام، چارچوب معنا و تضمین کننده پایداری بازآفرینی محسوب می شوند. این سرمایه ها در سه وجه اساسی شامل سرمایه فرهنگی انباشته شده، دارایی اجتماع و حق شهروندی قابل تبیین هستند. با این حال، به کارگیری آن ها با چالش های مهمی مانند سیاست های توسعه ناهمخوان، شکنندگی نهادی، گردشگری زدگی، نادیده گرفتن جوامع محلی و تقلیل هویت به نمادهای بصری مواجه است. نتیجه پژوهش تاکید می کند که بازآفرینی موفق، نیازمند گذار از الگوهای خطی و از بالا به پایین به سمت فرآیندی شبکه ای، مشارکتی و مبتنی بر دارایی های محلی است. در این چارچوب، هویت به عنوان منبعی راهبردی برای خلق شهرهای پایدار و اصیل تلقی شده و تحقق آن مستلزم ایجاد ساختارهای نهادی تاب آور، بازتعریف نقش جوامع محلی به عنوان شرکای اصلی توسعه و تدوین سیاست های یکپارچه ای است که ضمن حفظ اصالت های بومی، امکان نوآوری و پویایی اقتصادی-اجتماعی را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری فرهنگ - بنیان ، هویت شهری ، هویت فرهنگی ، سرمایه های هویتی