تاثیر کارآفرینی منطقه ای بر توسعه پایدار گردشگری در منطقه آزاد قصرشیرین با نقش میانجی سرمایه اجتماعی

توسعه پایدار گردشگری در مناطق آزاد زمانی تحقق می یابد که بسترهای لازم برای کارآفرینی منطقه ای، مشارکت اجتماعی و سازوکارهای حمایتی در سطح محلی فراهم باشد. در سال های اخیر، نقش کارآفرینی در صنعت گردشگری بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است، زیرا فعالیت های کارآفرینانه با ایجاد نوآوری، شناسایی فرصت ها، کاهش بیکاری و افزایش بهره وری اقتصادی می توانند موتور محرک رشد پایدار در مناطق گردشگری باشند. از سوی دیگر، پایداری گردشگری تنها زمانی امکان پذیر است که توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی و زیست محیطی به طور هم زمان مورد توجه قرار گیرد. در این میان، سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از موثرترین عوامل میانجی، نقش کلیدی در تقویت تعاملات، اعتماد اجتماعی، هم افزایی شبکه های محلی و تسهیل فرایندهای کارآفرینانه ایفا می کند. با توجه به این شرایط، پژوهش حاضر با هدف تبیین تاثیر کارآفرینی منطقه ای بر توسعه پایدار گردشگری در منطقه آزاد قصرشیرین و بررسی نقش میانجی سرمایه اجتماعی انجام می شود. مبانی نظری موجود نشان می دهد که کارآفرینی با ایجاد ترکیبات جدید، پذیرش ریسک، تولید محصولات و خدمات نوآورانه و پاسخ گویی به تقاضاهای جدید گردشگری، زمینه ساز ارتقای پایداری اقتصادی و افزایش جذابیت مقصدهای گردشگری است. همچنین مشخص شده است که توسعه پایدار در گردشگری نیازمند سیاست گذاری، برنامه ریزی استراتژیک، آینده پژوهی، آموزش مستمر، توسعه مهارت ها و ایجاد بسترهای علمی و آماری است؛ عواملی که بدون سرمایه اجتماعی قوی و مشارکت مردم تحقق نخواهد یافت. شواهد موجود بیانگر آن است که ارتقای سرمایه اجتماعی با ابعاد اعتماد، شبکه های ارتباطی و هنجارهای مشارکت جمعی، توانایی منطقه را در جذب سرمایه گذاری، مشارکت جامعه محلی، کاهش نگرانی ها و افزایش تاب آوری گردشگری بالا می برد. این امر در مناطق آزاد بیش از سایر مناطق اهمیت دارد، زیرا موفقیت طرح های گردشگری در این مناطق به میزان پیوند مردم، نهادهای محلی و کارآفرینان با یکدیگر وابسته است. بر این اساس انتظار می رود کارآفرینی منطقه ای از طریق تقویت سرمایه اجتماعی، تاثیر قابل توجهی بر توسعه پایدار گردشگری در منطقه آزاد قصرشیرین داشته باشد و سرمایه اجتماعی نقش واسطه ای مهمی در انتقال اثرات مثبت فعالیت های کارآفرینانه به حوزه پایداری گردشگری ایفا کند.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی منطقه ای ، توسعه پایدار گردشگری ، منطقه آزاد ، قصرشیرین ، سرمایه اجتماعی