مدیریت پایدار فضای سبز شهری بندرعباس با تاکید بر گونه های بومی مقاوم به کم آبی و مشارکت شهروندان

فضای سبز شهری از ارکان اساسی پایداری محیطی و اجتماعی شهرها محسوب می شود. با این حال، توسعه و نگهداری فضای سبز در شهرهای مناطق گرم و خشک (مانند بندرعباس) با چالش کم آبی، خاک شور و هزینه های بالا مواجه است. در بندرعباس حدود ۲۰٪ از آب شرب شهری (معادل ۲۰ هزار مترمکعب در روز) صرف آبیاری فضای سبز می شود که ادامه این روند پایدار نیست. این پژوهش با هدف کاهش هزینه های نگهداری و بهبود پایداری فضای سبز شهری، دو راهبرد اصلی را بررسی می کند: (۱) بهره گیری از گونه های گیاهی مقاوم و بومی متناسب با اقلیم بندرعباس برای کاهش مصرف آب و هزینه ها، و (۲) تقویت نقش شهروندان در حفظ و نگهداری فضای سبز از طریق مشارکت های مردمی، آموزش و فرهنگ سازی. روش تحقیق از نوع کاربردی و توصیفی-تحلیلی است که با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، اسناد علمی و نمونه های تجربی انجام شده است. بر اساس یافته های پژوهش، شناسایی و کاشت گونه های بومی و سازگار با شرایط گرم و خشک (مانند درخت انار شیطان، یاس درختی، سپستان، جاتروفا و گل کاغذی) می تواند نیاز آبی فضای سبز را کاهش داده و بقای گیاهان را در خاک شور تضمین کند. همچنین نتایج مطالعات مشارکت شهروندی نشان می دهد شهروندان تمایل دارند در امور اجرایی غیرمالی نظیر آبیاری و مراقبت از درختان نقش داشته باشند و در صورت افزایش آگاهی محیط زیستی و منافع محسوس، مشارکت آنها تقویت می شود. در مجموع، به کارگیری گونه های مقاوم بومی همراه با جلب مشارکت و آموزش شهروندان می تواند نگهداری فضای سبز بندرعباس را کارآمدتر، کم هزینه تر و پایدارتر سازد.

کلیدواژه ها:

فضای سبز شهری ، گونه های مقاوم ، گونه های بومی ، مشارکت شهروندان ، بندرعباس ، کم آبی