تحلیل هندسی و بازسازی پارامتریک نقوش ورودی مدرسه غیاثیه خرگرد با تاکید بر معماری اسلامی

مدرسه غیاثیه خرگرد از نمونه های برجسته معماری تیموری در خراسان است و ورودی آن، به سبب تلفیق هندسه، تزیینات و کیفیت های ادراکی فضا، بستری مناسب برای مطالعه پیوند هندسه و تجربه فضایی فراهم می کند. مسئله اصلی پژوهش این است که نقوش هندسی ورودی بنا را نمی توان صرفا آرایه هایی تزیینی دانست؛ زیرا این نقوش بر پایه شبکه، تقارن، مرکزیت، چرخش و تکرار شکل گرفته اند و در هدایت ادراک بصری ورود نیز نقش دارند. هدف مقاله، بازخوانی منطق هندسی نهفته در این نقوش و بررسی امکان بازسازی تحلیلی آن ها با استفاده از نرم افزارهای راینو و گرس هاپر است. پژوهش با رویکردی کیفی تحلیلی و راهبرد مطالعه موردی انجام شده و داده ها از منابع کتابخانه ای، شواهد تصویری و خروجی های مدل سازی پارامتریک و شبیه سازی هندسی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که پیچیدگی بصری نقش از مجموعه ای محدود اما زاینده از قواعد حاصل می شود و تغییر پارامترهای مدل، در شاخص هایی چون تراکم بصری و بعد فراکتال نمود می یابد؛ شاخص هایی که می توانند بر حرکت نگاه و میزان مکث مخاطب اثر بگذارند. در نتیجه، مدل سازی پارامتریک در کنار تحلیل تاریخی، امکان آشکارسازی منطق پنهان هندسه در میراث معماری اسلامی ایران را فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

مدرسه غیاثیه خرگرد ، نقوش هندسی اسلامی ، بازسازی پارامتریک ، گرس هاپر ، بعد فراکتال.