تحلیل نقش کانال های یونی و گیرنده های نوروترانسمیتری در تنظیم پاسخ های فیزیولوژیک به استرس های محیطی در موش صحرایی (Rat)

استرس های محیطی، از جمله عوامل فیزیکی، شیمیایی و روانی-اجتماعی، تعادل هموستاز را در پستانداران بر هم می زنند. موش صحرایی به عنوان مدل رایج زیستی، پاسخ های رفتاری و عصبی-هورمونی مشخصی شامل فعال سازی محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) از خود نشان می دهد. در این میان، کانال های یونی و گیرنده های نوروترانسمیتری نقش محوری در تبدیل سیگنال های استرس به پاسخ های فیزیولوژیک ایفا می کنند. مقاله حاضر با روش مروری کتابخانه ای، به تحلیل چگونگی تنظیم این عناصر مولکولی در نواحی کلیدی مغز مانند هیپوکامپ و آمیگدال می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که استرس حاد از طریق گیرنده های گلوتاماتی نوع NMDA و AMPA، انتقال سریع سیناپسی را تسهیل کرده و منجر به تقویت طولانی مدت (LTP) می شود، در حالی که استرس مزمن با کاهش بیان زیرواحدهای این گیرنده ها، انعطاف پذیری سیناپسی را مختل می کند. همچنین کانال های کلسیم وابسته به ولتاژ (VGCC) و کانال های پتاسیم از نوع Kv۷ در تغییرپذیری دندریتی و آستانه تحریک پذیری نورونی نقش اساسی دارند. گیرنده های GABA_A نیز با ایجاد جریان های مهاری، اثر تعدیلی بر بیش فعالی ناشی از استرس اعمال می کنند. تفاوت های جنسی و سنی در بیان این پروتئین ها، تنوع پاسخ ها را توجیه می نماید. درک این سازوکارها، افق جدیدی برای مداخلات دارویی و رفتاری در اختلالات ناشی از استرس می گشاید.

کلیدواژه ها:

کانال های یونی ، گیرنده های نوروترانسمیتری ، استرس محیطی ، محور HPA ، موش صحرایی