مطالعه ارتباط بین میکروبیوم روده و عملکرد سیستم ایمنی بدن و تاثیر آن بر بیماری های خودایمنی و التهاب

میکروبیوم روده به عنوان یکی از عوامل کلیدی در تنظیم پاسخ های ایمنی ذاتی و اکتسابی شناخته می شود. عدم تعادل در ترکیب و عملکرد میکروبیوتای روده (دیس بیوزیس) می تواند منجر به اختلال در تحمل ایمنی و ایجاد التهاب مزمن گردد. این مطالعه مروری با هدف بررسی ارتباط بین میکروبیوم روده و عملکرد سیستم ایمنی و تاثیر آن در پاتوژنز بیماری های خودایمنی و التهابی انجام شد. این مطالعه به صورت مرور نظام مند بر اساس مقالات نمایه شده در پایگاه های PubMed، Scopus و Web of Science طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۳ انجام گرفت. کلیدواژه های مورد استفاده شامل Gut microbiota, Immune system, Autoimmune diseases, Inflammatory disorders, Dysbiosis بودند. در نهایت ۷۸ مقاله مرتبط با معیارهای ورود تحلیل شدند. نتایج نشان داد که میکروبیوتای روده از طریق محصولات متابولیکی خود مانند اسیدهای چرب کوتاه زنجیر (SCFAs)، پلی ساکاریدها و متابولیت های تریپتوفان، عملکرد سلول های T تنظیمی (Treg)، سیتوکین های ضدالتهابی (مانند IL-۱۰) و سد روده ای را تعدیل می کند. دیس بیوزیس با کاهش تنوع میکروبی و افزایش نفوذپذیری روده (Leaky gut) در بیماری هایی نظیر آرتریت روماتوئید، مولتیپل اسکلروزیس، بیماری التهابی روده (IBD) و لوپوس اریتماتوز سیستمیک همراه است. همچنین، شواهد قوی از تاثیر پروبیوتیک ها، پری بیوتیک ها و پیوند میکروبیوتای مدفوعی در تعدیل پاسخ های خودایمنی وجود دارد. میکروبیوم روده نقش محوری در حفظ هومئوستاز ایمنی دارد و اختلال در آن می تواند نقطه شروع یا تشدیدکننده بیماری های خودایمنی و التهابی باشد. رویکردهای مبتنی بر تعدیل میکروبیوتا، پتانسیل بالایی به عنوان استراتژی های تشخیصی، پیشگیرانه و درمانی در این بیماری ها دارند. انجام کارآزمایی های بالینی بیشتر برای ترجمه یافته ها به عمل بالینی ضروری است.

کلیدواژه ها:

میکروبیوم روده ، سیستم ایمنی ، دیس بیوزیس ، بیماری های خودایمنی ، التهاب ، سد روده ای