نقش پلی مورفیسم های ژن MTHFR در بروز بیماری های شایع غیرواگیر

ژن MTHFR واقع بر کروموزوم ۱، آنزیم کلیدی متیلن تتراهیدروفولات ردوکتاز را کد میکند که در مسیر متابولیسم یک کربن و تبدیل هوموسیستئین به متیونین نقش اساسی دارد. دو پلی مورفیسم شایع C۶۷۷T و A۱۲۹۸C در این ژن می توانند با کاهش فعالیت آنزیم (تا ۷۰٪ در ژنوتیپ TT) منجر به افزایش سطح هوموسیستئین پلاسما شوند. این مقاله مروری با هدف بررسی ارتباط این پلی مورفیسم ها با بیماری های غیرواگیر شایع انجام شد. برای این منظور، مقالات معتبر منتشر شده بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های PubMed، Scopus، SID و Magiran با کلیدواژه های مرتبط جستجو و مرور شدند. یافته ها نشان داد که پلی مورفیسم C۶۷۷T با افزایش خطر بیماری های قلبی-عروقی (نظیر سکته ایسکمیک و ترومبوز وریدی)، سقط مکرر بارداری، نقص لوله عصبی و برخی اختلالات نورولوژیک مانند افسردگی و اسکیزوفرنی ارتباط معنی داری دارد. ارتباط این پلی مورفیسم با سرطان ها دو وجهی است؛ به طوری که ممکن است خطر برخی سرطان ها (مانند لوسمی) را افزایش و برخی دیگر (مانند کولورکتال) را کاهش دهد. همچنین مطالعات داخلی محدود در ایران، ارتباط C۶۷۷T را با سندرم داون تایید کرده اند. نتیجه گیری میشود که این پلی مورفیسم ها به تنهایی عامل بیماری نیستند، بلکه در تعامل با عوامل محیطی (به ویژه سطح فولات) و سایر واریانت های ژنتیکی عمل میکنند. انجام غربالگری روتین MTHFR توصیه نم شود و اولین اقدام بالینی در افراد علامت دار، اندازه گیری سطح هوموسیستئین پلاسما است.

کلیدواژه ها:

MTHFR ، پلی مورفیسم C۶۷۷T ، بیماری های غیرواگیر