مقایسه تاثیر آموزش خودمراقبتی به روش بازخورد محور و استفاده از نرم افزار دایا کر (Di care) بر کفایت دیالیز بیماران تحت همودیالیز

مقدمه: بیماری مزمن کلیه در سراسر دنیا به عنوان یکی از مشکلات سلامت عمومی که منجر به افزایش هزینه ها و میزان مرگ و میر می شود شناخته شده است. اگر چه دیالیز طول عمر بیمار را افزایش می دهد؛ اما عدم کفایت دیالیز از جمله عوامل مهم در افزایش مرگ و میر بیماران همودیالیزی محسوب می شود. هدف: هدف از این مطالعه مقایسه تاثیر آموزش خودمراقبتی به روش بازخورد محور و استفاده از نرم افزار دی کر (Di Care) بر کفایت دیالیز بیماران تحت همودیالیز بود. مواد و روش ها: این کارآزمایی بالینی تصادفی شده در سال ۰۳-۱۴۰۲ در بیمارستان های منتخب کرمان انجام شد. ۶۰ بیمار تحت همودیالیز به روش هدفمند وارد مطالعه شدند و به روش تصادفی ساده به سه گروه آموزش بازخورد محور (۲۰=n)، آموزش با نرم افزار دیاکر (۲۰=n) و کنترل (۲۰=n) تخصیص یافتند. جهت اندازه گیری کفایت دیالیز از شاخص Kt/v و نسبت کسر اوره (URR) قبل، بلافاصله بعد و ۸ هفته بعد از مداخله استفاده شد. از نرم افزار SPSS با سطح معنی داری کمتر از ۰/۰۵ جهت تحلیل داده ها استفاده شد. یافته ها: قبل از مداخله میانگین کفایت دیالیز بیماران بر اساس شاخص Kt/v در گروه بازخورد محور، نرم افزار دی کر و کنترل به ترتیب (۰/۴۶±۱/۲۷، ۰/۳۷±۱/۲۶ و ۰/۲۵±۱/۳۵ ؛ ۰/۶۷۴P=) و نسبت کسر اوره به ترتیب (۰/۱۱± ۰/۶۳، ۰/۱۰ ±۰/۶۳ و ۰/۰۷±۰/۶۸ ؛ ۰/۲۶۳P=) بود که تفاوت معنی داری نداشت. در حالی که بلافاصله بعد از مداخله شاخص Kt/v بیماران به ترتیب (۰/۱۵±۱/۳۴، ۰/۲۱±۱/۲۳ و ۰/۲۲±۱/۴۱؛ ۰/۰۳۳P =) بود که تفاوت معنی داری داشت، ولی هشت هفته بعد به ترتیب (۰/۱۵±۱/۲۹، ۰/۱۶±۱/۲۴ و ۰/۳۵±۱/۴۴؛ ۰/۲۳۷P=) شد که تفاوت معنی داری نداشت. همچنین، در نسبت کسر اوره بیماران بلافاصله بعد از مداخله به ترتیب (۰/۰۴±۰/۶۸، ۰/۱۲±۰/۶۷ و ۰/۰۶±۰/۶۹؛ ۰/۴۲۳P =) و هشت هفته بعد از مداخله به ترتیب (۰/۰۵±۰/۶۶، ۰/۰۵ ± ۰/۶۵ و ۰/۰۷ ± ۰/۶۹، ۰/۵۸۱=P) تفاوت معنی داری دیده نشد. همچنین، شاخص Kt/v (۰/۹۰۳=P) و نسبت کسر اوره (URR) (۰/۹۸۲=P) بیماران در سه گروه در طول زمان تغییر معنی داری نداشت. نتیجه گیری: علی رغم وجود شواهد مبنی بر اثرات مفید روش های نوین یاددهی - یادگیری در بیماران تحت همودیالیز، آموزش خودمراقبتی به روش بازخورد محور و استفاده از نرم افزار دی کر بر کفایت دیالیز این بیماران تاثیر چشمگیری نداشت.

کلیدواژه ها:

Adequacy ، Application ، Adequacy of hemodialysis ، Education ، Hemodialysis ، Self-care ، Teach back ، آموزش ، اپلیکیشن ، بازخورد محور ، خودمراقبتی ، کفایت دیالیز ، همودیالیز