بررسی آفات زبانی در قرآن و سنت و انعکاس آن در دیوان ناصرخسرو

آفات زبانی عبارت از منکراتی است که از زبان سرچشمه می گیرد و موجبات افتادن در فساد و تباهی را برای انسانها فراهم می کند. درآموزه های مربوط به قرآن و سنت و نیز در آثار تعلیمی و تربیتی ادبیات فارسی، آفات زبانی مورد توجه قرار گرفته و انسانها از ارتکاب آنها برحذر داشته شده اند. از میان شاعران ادبیات فارسی، ناصر خسرو با توجه به رسالت دینی و اجتماعی که بر عهده خود احساس می کند آفات زبانی را مطابق با آموزه های قرآن و سنت مورد توجه قرار داده که در این مقاله مورد بحث قرار گرفته است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و براساس منابع کتابخانه ای است.. فرض نگارنده بر این بوده که آفات زبانی مطرح شده در قرآن و سنت، در شعر ناصرخسرو نیز بازتاب یافته است؛ مبتنی بر این ایده و با تحلیل متن آفات زبانی استخراج شده و مورد بحث قرار گرفته است. به این صورت که ابتدا موضوع (آفت زبانی) تعریف شده سپس مستندات قرآن و حدیث نقل شده و در نهایت دیدگاه ناصرخسرو درباره آنها که مطابق با آموزه های قرآن و سنت است نوشته شده است. نتایج بحث حاکی از این است که ناصرخسرو ۱۶ مورد آفت زبانی را مورد توجه قرار داده است؛ که بیشتر این موارد به صورت واضح و آشکار در شعر او مطرح شده اند و ناصرخسرو مطابق قرآن و سنت انسانها را ارشاد کرده و از این منکرات (آفات زبانی) برحذر داشته است.

کلیدواژه ها:

آفات زبانی ، قرآن ، احادیث ، شعر ناصرخسرو.