تحلیل ساختاری موانع پذیرش بلاک چین در زنجیره تامین صنعت داروسازی: رویکرد تلفیقی دلفی فازی، مدل سازی ساختاری تفسیری و تحلیل میک مک

با گسترش رویکردهای دیجیتال در صنعت داروسازی، فناوری بلاک چین به عنوان ابزاری نوین برای ارتقای شفافیت، قابلیت رهگیری و امنیت داده ها در زنجیره تامین دارویی مورد توجه قرار گرفته است. با وجود این ظرفیت ها، پیاده سازی موثر بلاک چین مستلزم تعامل هماهنگ میان n هادهای حاکمیتی، بازیگران زنجیره تامین و زیرساخت های فناورانه است و در عمل با مجموعه ای از موانع فنی، سازمانی، مالی و مقرراتی مواجه می شود که درک ساختار علی آن ها برای سیاست گذاری و تصمیم گیری راهبردی ضروری است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل ساختاری موانع کلیدی پیاده سازی بلاک چین در زنجیره تامین صنعت داروسازی ایران است. در مرحله نخست، با مرور نظام مند ادبیات و به کارگیری روش دلفی فازی، ده مانع معتبر شناسایی شد. در مرحله دوم، روابط سلسله مراتبی و وابستگی های علی این موانع با استفاده از مدل سازی ساختاری–تفسیری (ISM) تحلیل گردید و در مرحله سوم، به منظور ارزیابی قدرت نفوذ و وابستگی متغیرها، تحلیل میک مک (MICMAC) انجام شد. نتایج نشان داد که نبود زیرساخت فنی مناسب و پیچیدگی فناوری بلاک چین به عنوان عوامل ریشه ای و مستقل، بیشترین تاثیر را بر سایر موانع دارند، در حالی که نبود حمایت مدیریت ارشد و مقاومت کارکنان در برابر تغییر به عنوان عوامل وابسته در سطوح بالاتر ساختار تحلیلی قرار می گیرند. بر این اساس، راهکارهایی نظیر توسعه زیرساخت های دیجیتال متناسب با الزامات صنعت دارو، ارتقای دانش و مهارت های فنی نیروی انسانی، تقویت تعهد مدیریتی و تدوین چارچوب ها و استانداردهای ملی بلاک چین پیشنهاد می شود. این پژوهش با ارائه یک چارچوب تحلیلی ساختاریافته و بومی شده، می تواند مبنایی کاربردی برای مدیران و سیاست گذاران حوزه دارو در مسیر دیجیتال سازی پایدار و مبتنی بر بلاک چین فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

بلاک چین ، زنجیره تامین داروسازی ، مدل سازی ساختاری–تفسیری ، دلفی فازی ، تحلیل میک مک