تحلیل روندهای علم و فناوری موثر بر لجستیک

در سال های اخیر، پیشرفت های فناورانه در حوزه هایی همچون هوش مصنوعی، محاسبات کوانتومی، بلاک چین و اینترنت اشیاء، تحولات عمیقی در صنعت لجستیک ایجاد کرده اند. با این حال، مدل های لجستیکی موجود به دلیل عدم پوشش جامع این تحولات فناورانه، پاسخگوی نیازهای آتی نیستند. از سوی دیگر، اغلب پژوهش های پیشین به تحلیل تک بعدی یا موردی برخی از روندهای فناوری پرداخته و فاقد یک نگاه کل نگر و ساختارمند بوده اند. هدف این مقاله، طراحی یک مدل مفهومی جامع و آینده نگر برای لجستیک آینده است. منظور از مدل مفهومی در این پژوهش، ساخت یک چارچوب مفهومی تلفیقی است که روندهای کلان علم و فناوری را با ابعاد عملکردی لجستیک آینده ارتباط می دهد. بدین منظور، ابتدا با تحلیل گزارشات موسسات معتبر بین المللی، ۱۵ روند شاخص از روندهای علم و فناوری شناسایی شد و اثرات این روندها بر آینده لجستیک مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه با رویکرد تحلیلی- ترکیبی سنتزپژوهی، پس از جستجوی مطالعات کتابخانه­ای اولیه از بین ۴۲۶ پژوهش انجام شده تعداد ۵۲ پژوهش طی سالهای ۲۰۱۵ تا  ۲۰۲۵ برگزیده شد که با مطالعه دقیق آنها نسبت به شناسایی عوامل و مولفه­های موثر بر لجستیک آینده اقدام شد . در این فرآیند پس از چندین دور بازخوانی و بازبینی داده­های کدگذاری­شده برای پالایش و بهبود مجموعه مضامین، تعداد ۱۴۰ مولفه (کد) شناسایی گردید. در مرحله بعد به تحلیل، ترکیب و تلفیق کدهای به­دست آمده از مرحله قبل در قالب مفاهیم (مقوله­ها)  پرداخته شد و کدهای شناسایی شده بر اساس میزا ن تشابه مفهومی دسته­بندی و ترکیب شدند. در این مرحله کدهای استخراج شده در قالب ۴۶ مفهوم طبقه­بندی شدند. درنهایت براساس اجزا و مولفه­های تشکیل­دهنده­ی مدل مفهومی پیشنهادی، علاوه بر بررسی اثر مستقل هریک از روندها، به تعامل و هم افزایی میان روندهای علم و فناوری و تاثیرات توام آن ها بر لجستیک آینده نیز توجه شده است. مدل پیشنهادی می تواند به عنوان چارچوبی برای برنامه ریزی راهبردی لجستیک آینده در سازمان های صنعتی، دفاعی و دولتی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

لجستیک آینده ، تحلیل روند ، روندهای علم و فناوری