رابطه دنیا و عقبی از منظر مولوی (بر اساس مثنوی)

چکیده یکی از پر دامنه ترین و بحث انگیزترین مباحثی که از دیرباز در میان جوامع بشری مطرح بوده این است که آیا جهان محدود در دنیاست، یا در پس این عالم، عالم دیگری نیز وجود دارد، و اگر چنین عالمی وجود دارد رابطه این دو با هم چگونه است؟ گروهی باورمند به وجود جهانی در پس این عالم اند و به تبع آن، میان این دو رابطه ای قائل اند، و جمعی منکر عالمی در پس این جهان هستند. مولوی در مثنوی معنوی به مناسبت های گوناگون در باب دنیا و قیامت و مسائل تابع آن سخن گفته است. وی خواب و بیداری را پلی به سوی عقبی می داند و بر این باور است که با موت اختیاری و غلبه بر هوا می توان عالم عقبی را در این دنیا دید، او ضمن این که عقبی را برتر از دنیا می داند بر این باور است که باید در توجه به دنیا و عقبی توازن قائل بود، زیرا هر یک اهمیت و جایگاه خود را دارد و نباید توجه به یکی سبب بی توجهی به دیگری گردد. هر چند که بسیاری بر این باورند که وی حنفی مذهب است و از مشرب کلامی اشعری پیروی می کند، اما از بررسی دقیق افکار وی در موارد گوناگون از جمله در باب دنیا و عقبی می توان دریافت که وی در مباحث کلامی وسعت نظر دارد و تابع مذهب کلامی خاص نیست. مولوی بر این باور است که بین دنیا و آخرت رابطه عمیقی وجود دارد. این پژوهش مبتنی بر راهبرد مورد کاوی هست و با ابزار گردآوری از اسناد ثانوی و جستجوی کتابخانه ای و فیش برداری به انجام رسیده است. روش تحلیل نیز تحلیل محتوای کیفی است.

کلیدواژه ها:

مثنوی معنوی