تحلیل نشانه های ارتباطی «نامه» بر اساس مدل ارتباطی رومن یاکوبسن با تحلیل نامه حره ختلی از تاریخ بیهقی

در فرایند برقراری ارتباط و در مسیر توسعه شکل های مختلف ارتباطی، نامه، به عنوان گونه ای از زبان نوشتاری، به خوبی توانست جای خود را در برقراری ارتباط موثر و ماندگار پیدا کند. امکانات ویژه ارتباطی در نامه، از جمله رویارویی ذهنی نویسنده با گیرنده پیام و امکان توسعه کارکردهای ارتباطی، از امتیازات این گونه نوشتاری است. امتیازی که بسیاری از سیاستمداران، نویسندگان و هنرمندان را با وجود دسترسی به گونه های مختلف ارتباطی، به سمت نگارش نامه هایی سوق داد که علاوه بر ارزش ادبی، از نشانه های مختلف ارتباطی نیز برخوردارند. در این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس نظریه رومن یاکوبسن، توانمندی های ارتباطی زبان در نامه جستجو می شود. گرچه رویکرد اصلی یاکوبسن به زبان شناسی و شعرشناسی معطوف است، اما نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد، حضور گسترده نشانه های ارتباطی زبان در نامه، امکان بهره برداری از آراء او را برای نشان دادن قدرت این گونه ادبی در برقراری ارتباط موثر، فراهم می کند. انتخاب نامه حره ختلی به امیر مسعود از تاریخ بیهقی، با توجه به وجود تمام عناصر مورد نظر یاکوبسن (پیام، گیرنده، فرستنده، رمز، زمینه، تماس) و نقش ها و کارکردهای ارتباطی موجود در آن (عاطفی، همدلی، ترغیبی، فرازبانی، ادبی، ارجاعی) بوده است.

کلیدواژه ها:

ارتباط