نقش راهبردی اقتصاد خلاق در جبران نوسان درآمد نفتی ایران در افق ۱۴۱۴: راهکارهای سیاستی از تجارب جهانی

هدف این پژوهش، بررسی نقش اقتصاد خلاق در جبران نوسانات درآمد نفت محور ایران و ارائه راهکارهای سیاستی برای تنوع بخشی اقتصادی تا افق ۱۴۱۴ است. این مطالعه با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش قیاسی، از داده های ثانویه اسنادی و کتابخانه ای استفاده کرده است. جامعه آماری شامل داده های اقتصاد خلاق ایران و تجارب کشورهای پیشرو و در حال رشد (کره جنوبی، بریتانیا، استرالیا، ژاپن، امارات و آمریکا) بوده و نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد. ابزار گردآوری داده ها شامل تحلیل گزارش های معتبر (یونسکو، آنکتاد، بانک جهانی و گزارش های رسمی ملی) و اسناد داخلی بود. روایی داده ها با استناد به منابع معتبر و پایایی از طریق مقایسه با مطالعات مشابه تایید شد. تحلیل داده ها با روش های کمی و کیفی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که در سال ۱۴۰۲، که بهترین سال برای اقتصاد خلاق تا کنون است، سهم اقتصاد خلاق ایران ازGDP حدود ۲.۸۳٪ بوده است. با توجه به اینکه اقتصاد گردشگری در سال های بعد دچار کاهش شده است، این رقم به حدود ۲ درصد می رسد. بررسی تجارب کشورهای منتخب نیز نشان داد که با سرمایه گذاری راهبردی در حوزه های فرهنگی، دیجیتال و صنایع خلاق و با سیاست گذاری مناسب، می توان به جایگزینی پایدار برای جبران نوسان درآمدهای نفتی (حدود ۲% از GDP در سال ۱۴۰۲) دست یافت. با توجه به تجارب کشورهای منتخب، سهم اقتصاد خلاق از GDP می تواند تا سال ۱۴۱۴ به ۵% افزایش یابد و جایگزین مناسبی برای این کسری درآمد باشد. راهکارهای پیشنهادی بر اساس تجارب جهانی، شامل ایجاد مناطق آزاد خلاق، حمایت از استارتاپ ها، تقویت گردشگری فرهنگی، توسعه زیرساخت های دیجیتال و صادرات محصولات خلاقانه، شبکه سازی و اصلاح قوانین مالکیت فکری، و توسعه برنامه های آموزشی تخصصی است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد خلاق ، تنوع بخشی اقتصادی ، درآمد نفتی ، سیاست گذاری ، گردشگری فرهنگی