تحلیل تطبیقی تاثیر باززنده سازی بناهای تاریخی بر ارتقاء حس تعلق (خانه) تاریخی توکلی و پیشه وران و هتل سنتی آب میرزا در شهر مشهد

این تحقیق به بررسی نقش بازسازی در ارتقاء حس تعلق در خانه های تاریخی می پردازد. با تمرکز بر سه خانه ی تاریخی توکلی و خانه ی تاریخی پیشه وران کافه (حوالی) و هتل سنتی آب میرزا در شهر مشهد این مطالعه نشان می دهد که چگونه رویکردهای مختلف بازسازی فضا می تواند بر تمایل افراد به حضور در این مکان ها اثر بگذارد. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی مولفه های کالبدی و فعالیتی موثر در ایجاد حس تعلق در خانه های تاریخی بازسازی شده است. روش تحقیق این پژوهش مقایسه تطبیقی سه خانه تاریخی توکلی، پیشه وران، هتل سنتی آب میرزا بود. در این راستا عناصری مانند مرمت، بازسازی، ترکیب با کاربری های مدرن، میزان حفظ اصالت معماری و ایجاد فضاهای تعاملی مورد بررسی قرار گرفت. داده ها از طریق مشاهده میدانی، بررسی نقشه ها و تصاویر و تحلیل اسناد جمع آوری و با روش تحلیل محتوایی تجزیه و تحلیل شد. یافته های تحقیق نشان می دهد که خانه های تاریخی توکلی و پیشه وران (کافه حوالی) به دلیل توجه به حفظ اصالت معماری، ایجاد فضاهای تعاملی، برگزاری برنامه های فرهنگی مرتبط با هویت بنا و ایجاد حس مکان توانسته اند حس تعلق بیشتری را در بازدیدکنندگان ایجاد کنند. در مقابل هتل سنتی آب میرزا به دلیل تغییرات ساختاری گسترده، استفاده از عناصر مدرن و عدم توجه کافی به هویت تاریخی بنا نتوانسته است به طور موثری حس تعلق را تقویت کند. این نتایج حاکی از آن است که بازسازی بناهای تاریخی با رویکردی که به حفظ هویت و اصالت بنا احترام می گذارد و فضاهایی را ایجاد می کند که تعاملات اجتماعی و فرهنگی را تسهیل می کنند می تواند به طور موثری حس تعلق به مکان را در افراد تقویت کند و زمینه ساز حضور مجدد و تجربه های مثبت در این فضاها شود. بر اساس یافته های این پژوهش پیشنهاد می شود که در فرآیند بازسازی خانه های تاریخی به حفظ عناصر اصلی، معماری، استفاده از مصالح سنتی، ایجاد فضاهای صمیمی و دعوت کننده و برگزاری برنامه های فرهنگی مرتبط با تاریخچه و فرهنگ بنا توجه ویژه ای شود.

کلیدواژه ها:

باز زنده سازی ، خانه های تاریخی ، بافت فرسوده ، حس تعلق به مکان