ساماندهی منظر محوطه های دانشگاهی در اقلیم گرم و خشک با رویکرد منظر خشک

خشکسالی و کمبود منابع آبی در اقلیم های گرم و خشک ضرورت بازنگری در الگوهای طراحی و نگهداری فضاهای سبز را بیش از پیش آشکار ساخته است. محوطه های دانشگاهی به عنوان بخشی از فضاهای شهری که نقش مهمی در ارتقای کیفیت محیط آموزشی، سلامت روانی و تعاملات اجتماعی دانشجویان دارند، در این شرایط نیازمند رویکردی نوین در طراحی منظر هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان به کارگیری اصول منظر خشک در طراحی محوطه دانشگاه های واقع در اقلیم های گرم و خشک ایران انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی و توصیفی- تحلیلی است. ابتدا با مرور منابع علمی و اسناد مرتبط اصول منظر خشک استخراج شد و سپس نمونه هایی از دانشگاه های داخلی و خارجی که این رویکرد را به کار گرفته اند مورد مطالعه قرار گرفتند و راهکارها و اقدامات استفاده شده استخراج گردید. یافته ها نشان می دهد که استفاده از اصولی مانند پهنه بندی، کاشت گیاهان مقاوم به خشکی، کاهش سطوح چمن کاری شده، استفاده از مالچ و سامانه های آبیاری با بازده بالا موجب کاهش چشمگیر مصرف آب فضاهای دانشگاهی می شود. بنابراین به کارگیری رویکرد منظر خشک در احداث محوطه های دانشگاهی در مناطق اقلیم گرم و خشک که با کمبود در منابع آبی مواجه هستند می تواند علاوه بر پاسخگویی به بحران کم آبی، با ارتقای کیفیت فضایی، امکان شکل گیری تعاملات اجتماعی و تقویت حس تعلق دانشجویان به محیط دانشگاهی را نیز فراهم کند. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که رویکرد منظر خشک به عنوان راهکاری پایدار و سازگار با شرایط اقلیمی ایران، قابلیت تعمیم به طراحی و ساماندهی فضاهای باز دانشگاهی را دارا است.

کلیدواژه ها:

منظر خشک ، محوطه دانشگاهی ، اقلیم گرم و خشک ، مصرف آب ، معماری منظر